Veganlığı Kötülüyor musunuz?

Veganlığa karşı olumsuz bir tepki olduğu aşikâr. Peki, hayvansal ürünleri bitki bazlı ürünlerle değiştirmenin anlamı nedir? Vegan beslenme sağlıklı mı?

Veganların vejetaryen veya pesketaryenden farkı nedir, neden onlara karşı daha büyük bir tepki var? Belki de et tüketenler bunun normal bir döngü olduğunu savunuyordur. Veya bitki temelli beslenen ve hayvan zulmüne son vermek isteyen veganların sadece dikkat çekme peşinde olduğunu düşünüyorlardır.

Türk milleti olarak ete düşkün olduğumuzu inkâr edemeyiz. Veganlık ülkemizde yeni bir şey olmasa da hâlâ bazı kesimlerden tepki toplayan bir beslenme tarzı. Peki, dünya üzerinde bu kadar insan neden vegan tarzı beslenme ile hayatını devam ettiriyor? Vegan beslenmenin faydaları neler?

Vegan tarzı beslenme
Vegan beslenme tarzında yağ değeri değil, besin değeri yüksek yemekler tüketirsiniz. | Kaynak: Unsplash

Yediğiniz yiyecekleri sınırlandırdığınızda alışveriş yaptığınız yerler, yemek yediğiniz restoranlar ve hatta günlük hayatınız da değişir. Günümüzde çoğu kişi veganların batıya özendiğini düşünüyor. Belki de sadece daha sağlıklı bir yaşam tarzı seçmiş olabileceklerini düşünmüyor.

Hem et hem sebze tüketiyor ancak hayvanlara karşı zulme dair duyduklarınızla ve veganlığın sağlığa faydaları ile birlikte vegan yiyecekler ilginizi çekiyorsa makalemizi okumaya devam edin. Öğünlerinizde daha çok vegan yemeklere yer vermek isteyebilirsiniz. Meyve ve sebzeleri zaten çok seviyorsanız zaten bu beslenme tarzı sizi çok zorlamayacaktır.

Tofu, soya, ceviz ve ıspanak gibi vegan dostu ürünler aslında herkesin düşündüğü kadar kötü değil. Hatta başka malzemelerle birlikte inanılmaz lezzetler yaratabiliyorlar. Bununla birlikte yüksek protein ve kalsiyum kaynakları olduklarını unutmamak gerek.

Yediğiniz yemeğe daha etik yaklaşmanız dünyayı korumak için yeterli olmayabilir ancak kendinizi birçok sağlık sorunundan koruyabilirsiniz. Örneğin obezite, yüksek kolesterol, kalp rahatsızlıkları, hipertansiyon riskinizi vegan beslenme tarzıyla azaltabilirsiniz. Ayrıca vegan beslendiğinizde vücudunuzda fazla yağ olmaz, daha fit bir görünüme kavuşursunuz.

Vegan yemek yapmayı öğrenmek isterseniz Superprof'ta yemek dersleri alabilirsiniz!

Gerçek Bir Sağlık Deneyimi: Yaşam Tarzınızı Değiştirin

Haberlerde belki görmüşsünüzdür, İngiltere'de Anna Magee Telegraph'a verdiği bir röportajda sadece iki ay vegan olmanın bile hayatında pozitif etkiler yarattığını söylemişti.

Anna, 60 gün boyunca et ve süt gibi hayvansal ürünler tüketmedi. Daha sonra bu deneyimi devam ettirmeye karar verip tamamen vegan beslenme tarzını benimsedi. Ünlü dünyasının büyük isimlerinin neden bu yolu seçtiğini anladığını söylüyordu. Peki, bu ünlüler arasında sadece bir trend mi?

Beyoncé ve Jared Leto'nun vegan beslendiğini düşününce bunun bir trendden, bir söylentiden fazlası olduğunu düşünmemek elde değil. Hele ki muhteşem göründüklerini düşününce! Veganlığın cilde faydalarını tabii ki inkâr edemeyiz.

Anna başlarda bu beslenme tarzına biraz şüpheyle yaklaşmış olsa da iki ayın bitmesine daha altı hafta kala 2 kilo vermiş ve kas ağrılarından kurtulduğunu fark etmiş. Hayvansal proteini sağlıklı karbonhidratlarla, işlenmiş yiyecekleri yeşil sebzelerle değiştirerek kendini daha hafif ve daha çevik hissetmeye başlamış. Ayrıca regl öncesi dönemi de artık daha rahat geçiyormuşu.

Birinci ayın sonunda tam altı kilo vermiş, kolesterolü sağlıklı seviyelere düşmüş, kanındaki trigliseritler azalmıştı. Yani aslında kısa sürede kalp hastalığı riskini azaltmıştı.

Sağlıklı beslenme deneyiminin sonunda artık sebze ve meyvelerden daha çok keyif alıyor, o çok sevdiği et ürünlerini aramıyordu bile. İki ayın sonunda artık et yemeye başlayabilirdi ancak artık et bazlı proteinler ilgisini çekmiyordu. Vegan yemekler yemek istiyor; öğünlerinde bitki bazlı ürünlere yer vermek istiyordu.

Vegan Diyet Planı Benim için Uygun mudur?

Bazı insanlar için vegan yaşam harika olabiliyor. Ancak bazıları düşük yağlı vegan diyetini uzun süre boyunca takip ettiğinde demir, protein ve B vitamini eksikliği yaşayabiliyor. Bu nedenle besin ihtiyaçlarını karşılamak için besin takviyelerine ihtiyaç duyuyorlar.

Tabii vegan olmak istiyorum deyip de her an bu tarzı benimseyemezsiniz. Mesela hamilelik sırasında veya emzirme döneminde vegan beslenmeye başlamanız kesinlikle tavsiye edilmez. Çünkü vücudunuz beslenme tarzınızda yaptığınız bu değişikliğe hazır olmayabilir. Ancak yine de daha sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek isterseniz diyetinizde yeşilliklere ve sebzelere daha çok yer verebilir, daha az et tüketebilir ve daha çok meyve yiyebilirsiniz!

Hamilelikte vegan olmanın zararları
Hamilelikte iyi beslenmeniz gerektiği doğrudur ancak birden vegan beslenmeye başlamanız sizin ve bebeğiniz için zararlı olabilir. | Kaynak: Unsplash

Vegan olmak konusunda hâlâ kararınızı veremediyseniz bilime kulak verin!

Vücudunuza göre bir egzersiz planıyla birlikte sağlıklı bir vegan diyetini uyguladığınızda kan basıncınız iyileşir, tip 2 diyabet riski azalır ve sağlıklı kilo verebilirsiniz. Bunların hepsi bilimin kanıtladığı gerçekler!

Et tüketimini azaltıp lif ve bitkisel madde tüketiminizi artırdığınızda diyabet, yüksek tansiyon, hipotiroidizm, kanser, obezite gibi hastalıklara yakalanma riskinizi azaltırsınız.

Vegan Diyeti Denemeye Değer!

Hayatınız boyunca sadece salata, kinoa, soya fasulyesi, badem ve fındık yemeniz gerekmiyor. Hatta günümüzde artık vegan burgerler bile yapılıyor! İnternet üzerinde yüzlerce vegan dostu tatlı tarifi de bulmanız mümkün.

Dünya üzerinde çeşitli ülkelerdeki vegan dernekleri, geleneksel beslenme tarzlarının yerine vegan diyeti yaymak için çeşitli çalışmalar yapıyor. İnsanların et ağırlıklı bir diyet yerine bitki bazlı diyetin sağlığa faydalarını bilmelerini istiyorlar. Hatta hayvana karşı zulme dur demek için de ellerinden geleni yapıyorlar.

Birleşik Krallık'ta 2014 yılında yine bu amaçlarla Veganuary adında kâr amacı gütmeyen bir organizasyon kuruldu. İsmini vegan ve İngilizce Ocak ayı (January) kelimelerinin birleşiminden alan bu kuruluş, vegan yaşam tarzını yaymak için her Ocak ayı insanları bir ay boyunca vegan olmaya davet ediyor. Katılım her yıl gittikçe artıyor. Ayrıca katılanların neredeyse yarısı (%47) bu beslenme tarzını devam ettirmeye karar veriyor. Vegan olmak istiyorsanız Ocak'ı beklemenize gerek yok! Veganuary'nin kendi sitesine girerek 31 günlük denemenize başlayabilir, çeşitli vegan tarifler bulabilir ve veganlığa dair tavsiyeler edinebilirsiniz.

İlgi Odağı Veganizm

Morrissey, Mike Tyson, Russell Brand, Alanis Morissette, Ellen DeGeneres, Zülfü Livaneli, Sertab Erener, Harun Kolçak... Vegan olmayı seçip de asla pişman olmayan ünlülerin listesi böyle uzayıp gidiyor. Büyük ihtimalle en çok Mike Tyson'a şaşırdınız çünkü vegan deyince kimsenin aklına öyle bir vücut gelmiyor! Mike Tyson vegan beslenmeyle 63 kilo verdiğini, bu beslenme tarzıyla kendini sağlıklı ve zinde hissettiğini söylüyor. Birçok sporcu iyi vegan bir beslenme planı ile gayet sağlıklı bir şekilde hayatını devam ettirebiliyor.

Tabii ki vegan beslenmeyi seçen sadece ünlüler ve sporcular değil. Günümüzde nüfusun yaklaşık %3'ünün vegan olduğu tahmin ediliyor ve bu sayı gittikçe artıyor. Daha fazla insanın vegan olmasıyla birlikte restoranlar ve marketler de vegan ürünlere daha çok yer veriyor.

Vegan Beslenme Tarzıyla Sağlıklı Yaşam için Öneriler

Doktorlar vegan beslenme planının uzun vadede herkes için sağlıklı olmayabileceğini söylüyor. Bazıları için vegan olmanın zararları faydalarından çok olabiliyor. Ancak birçok kişi doğru bir vegan beslenme planıyla daha sağlıklı bir hayata kavuşabiliyor.

Vegan beslenme planlarında genelde günde en az beş porsiyon tüketmeniz önerilir. Tabii ki bunlara sadece ana yemekler değil, meyve ve sebzeli atıştırmalarınız da dâhil. Yemekleriniz patates, makarna, ekmek ve pirinç gibi nişastalı karbonhidratlardan oluşmalı ve mümkün olduğunca kepekli tahıllar tüketmelisiniz. Vegan peynir ve sütlere de yer verebilirsiniz. İhtiyacınız olan proteini fasulye ve bakliyattan alabilirsiniz. Bol bol meyve ve sebze tüketmeli, su içmeyi ihmal etmemelisiniz.

İhtiyacınız olan besinleri vegan gıdalardan alabilmek için sağlıklı ve dengeli beslenmeye dair iyi bir bilgi sahibi olmalı ve bu bilgiler çerçevesinde kendinize uygun bir beslenme planı yapmalısınız. Veganlar için en büyük risk kalsiyum, demir ve B12 vitamini gibi temel besin maddelerinin eksikliğidir. Bu konuda yeterli bilgi sahibi değilseniz bir vegan diyetisyen ile de görüşebilirsiniz.

Ayrıca unutmayın, vegan beslenme zararları da yok değil. Belirli yiyecekler ve içecekler fazla tüketildiğinde bağırsakları, mideyi ve cildi kötü etkileyebiliyor. Bu nedenle en doğrusu bir uzmana danışmak olabilir.

Vegan olmak ve sağlıklı beslenmek
Vegan beslenirken ihtiyacınız olan protein ve vitaminleri tükettiğinizden emin olmalı, aşırıya da kaçmamalısınız. | Kaynak: Unsplash

Hamile ve vegansanız hem kendiniz hem de bebeğiniz için doğru miktarda enerji, besin ve vitamin alarak iyi beslenmeniz çok daha önemlidir.

Vegan beslenirken bitki bazlı besinler alacağınızdan vücudunuzun tüm ihtiyaçlarını karşılamak için normalde tükettiğiniz besinlere vegan alternatifler bulmanız gerekecek.

Günlük tükettiğiniz temel gıdaların vegan alternatiflerini; vegan peynir, vegan süt, vegan çikolata, vegan dondurma bulabileceğiniz bir marketten alışveriş yapmaya başlayacaksınız. Çevrenizde vegan dostu ürünler bulmada zorlanıyorsanız online vegan marketlerden de alışveriş yapabilirsiniz.

Vegan yemeklerde genelde meyve ve sebzeler, soya fasulyesi, kinoa, soya sütü, ıspanak, brokoli, keten tohumu, tofu, badem, ceviz, kanola, fasulye, bezelye gibi malzemeler bulunur.

İlk defa bir vegan diyet planını uygulayacaksanız yapılması gerekenlere bir göz atarak endişelerinizden kurtulabilirsiniz:

Vegan yaklaşımla birlikte tüm hayatınızı değiştirme fikri size yorucu geliyorsa bunun düşündüğünüz kadar zor bir süreç olmayacağını unutmayın. Zamanla hem siz hem de vücudunuz buna uyum sağlayacak, vegan yaşamın tadına vardıktan sonra geriye asla bakmayacaksınız!

 

Gastronomi öğretmenine mi ihtiyacınız var?

Makaleyi beğendiniz mi?

5,00/5 - 1 vote(s)
Loading...

Seda

Spor yapmayı, film izlemeyi seven; farklı bir kültürü keşfederken ilk yemeklerini deneyen bir çevirmenim. Yeni bir dil öğrenmekse hobilerim arasında.