Matematik, genelde eğitim sektöründe adı geçen bir alan ve çocukların en zorlandığı, sıkıldığı veya korktuğu derslerden biri. Ancak tüm öğrencilerin akademik kariyerinde çok önemli bir adım olarak kabul ediliyor. Her yıl bilgilerini pekiştirmeleri ve ilerletmeleri gerekiyor. Peki, bu disiplinin kökleri nelere dayanıyor? Neler öğretiliyor? Kosinüsler, karmaşık sayılar, kesirler, dörtgenler, tam sayılar, daireler, simetri, doğrular, eşitsizlikler… Matematik, düzenli tekrarı yapıldığında aslında çok daha anlaşılabilir hâle geliyor ve daha az stresli oluyor. Bu makalemizde matematiğin en önemli isimlerinden birinden, Thales’ten bahsedeceğiz. Thales matematik denince akla ilk gelen isimlerden biri. Bugün matematik özel ders konularında gördüğümüz şeylerin hangilerini ona borçlu olduğumuzu öğrenecek ve matematik tarihine daha yakından bakacaksınız.

Örneğin Eskişehir matematik özel ders alarak çok daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız tek bakmanız gereken yer Superprof olacaktır.

En iyi Matematik öğretmenleri müsait
Mustafa
5
5 (21 yorum)
Mustafa
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mahmut
5
5 (16 yorum)
Mahmut
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Zeynep
5
5 (18 yorum)
Zeynep
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Eren
5
5 (37 yorum)
Eren
₺250
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Yağmur
5
5 (23 yorum)
Yağmur
₺250
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Hd
5
5 (14 yorum)
Hd
₺300
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mehmet
5
5 (12 yorum)
Mehmet
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mehmet sami
5
5 (15 yorum)
Mehmet sami
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mustafa
5
5 (21 yorum)
Mustafa
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mahmut
5
5 (16 yorum)
Mahmut
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Zeynep
5
5 (18 yorum)
Zeynep
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Eren
5
5 (37 yorum)
Eren
₺250
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Yağmur
5
5 (23 yorum)
Yağmur
₺250
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Hd
5
5 (14 yorum)
Hd
₺300
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mehmet
5
5 (12 yorum)
Mehmet
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mehmet sami
5
5 (15 yorum)
Mehmet sami
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Başlayın

Miletli Thales’in Hayatı

Bir matematik öğrencisinin asla unutamayacağı iki isim vardır: Pisagor ve Thales. Geçmişte yazılan metinlere göre Thales Pisagor’un öğretmeniydi. MÖ 625 yılında Milet’te doğan bir filozof. Yunan filozof Miletli Thales, diğer Yunan filozofları ile birlikte Antik Yunanistan’ın yedi bilgesinden biri olarak kabul edilir. Diğerleri ise şöyle: Solon, Spartalı Chilon, Midilli Pittacus, Priene Bias, Lindoslu Kleobulus ve Korintli Periander.

Milet Okulu’nun kurucusu olan Thales, çok genç yaşta Mısır’a giderek bir filozof ve bilim adamı olarak akademik kariyerine adım attı. O sıralar genç bir adam olan Thales, Mısır ve Babil bilim dünyasını keşfetti. Orada geometri, astronomi ve felsefe öğrendi. Yani Mısırlı rahiplerin aldıkları eğitimlerin temel bir parçası olan tüm eğitimleri aldı. Eski Yunan tarihçilerine göre kendisinin Mısır’a yaptığı bu gezi verilerle pek desteklenmiyor. Aslında Thales’in ölümünden sonra yazılan bazı kayıtlar, bu bilim adamının varlığını doğrulayabilmiş ve o dönemde Mısır’da olduğunu öne sürmüştür. Thales yetişkinliğe eriştiğinde Milet Okulu’nu kurmak için kendi şehri Milet’e geri döndü. Matematik ve Yunan felsefesine dair bilgilerini yaymayı amaçladı. Bu sırada gözlemler ve bilimsel deneyler yapmaya devam etti. Thales, hayatı boyunca dünyanın nasıl işlediğini keşfetmek için olayları gözlemledi. Efsanelere göre büyük piramidin yüksekliğini hesapladı. Ay ve güneş tutulmasını tahmin edebildi ve kendi teoremlerini geliştirdi.

Antik Yunan Atina manzarası
Antik Yunan’ın, özellikle de Milet’in Batı felsefesi üzerinde etkisi çok büyüktür. | Kaynak: Unsplash

Matematiksel ve bilimsel araştırmaları kendi zamanında büyük çığır açmıştı. Büyük bir bilge olarak kabul edilen Thales, keşiflerini mitolojik bir bakış açısıyla yapmak yerine rasyonel bir bakış açısı benimsemiştir. ona göre gözlem ve kanıt oluşturma süreci, bilimsel mantık yürütmenin temelini oluşturuyordu. Ölümünden yıllar sonra yazılan bazı yazılara göre Thales, yaklaşık MÖ 547 yılında katıldığı bir jimnastik yarışmasında hayatını kaybetti. Efsanelere göre açlıktan, susuzluktan ve yaşlılığından hayatını kaybetmişti.

Ünlü matematikçilerden Arşimet’in de hayatını keşfetmeye ne dersiniz?

Thales’in Matematik Derslerine Etkisi

Thales teoremi nedir? Thales kitapları ne anlatır?

Thales’in keşfettiği teoremlerin çoğunu herkes duymuş ve hatta öğrenmiştir. Thales, matematikte bilimsel bir formül ve ilke yaratılmasında matematik tarihine damgasını vuran ilk kişiydi. Geliştirdiği geometrik teoremler şöyle:

  • Bir daireyi bir çap ikiye böler
  • Bir üçgende zıt kenarları eşit uzunlukta iki kenar varsa açılar birbirine eşittir
  • Kesişen düz çizgiler birbirine eşit zıt açılar oluşturur
  • Bir dik açı ve buna karşılık gelen dik üçgen yarım daire kullanılarak çizilebilir
  • Bir üçgenin tabanı ve iki açısı verildiğinde üçgen çizilebilir

Bunlar günümüzde büyük bir devrim kabul edilemeyecek kadar basit görünse de aslında büyük önem arz ediyor ve o zamanlar büyük bir yenilik olarak görülüyordu. Paralel çizgilere sahip geometrik şekillerdeki orantıları ve kenarlar arasındaki ilişkileri hesaplamak için Thales teoremlerinden yararlanılır. Ayrıca iki paralel çizgi olduğunda trigonometride birçok kavramı hesaplamak için bu teoremler kullanılır.

Efsaneye göre Thales, bir piramidin yüksekliğini hesaplarken bu teoremleri geliştirdi. Bunun için piramidin zemindeki gölgesini hesapladı. Bir bastonla Mısır piramitinin boyutlarını, bastonunun gölgesine göre hesaplayabilmişti. Thales, bu teoremleri bulan kişi olarak bilinirken Babilliler ve Mısırlılar aslında hepsini önceden biliyordu. Bunu Öklid’in Elementler kitabı sayesinde biliyoruz. Kendisi bu kitabında eşit yükseklikteki üçgenlerin alanlarını arasındaki orantılara değiniyor. Bununla birlikte Thales’in teoremleri bazı ülkelerde pek itibar görmüyor. Bazı ülkelerde teoremleri kendi ismiyle bile anılmıyor.

Matematikten Astronomiye Thales

Thales, yaşamı boyunca gerçek hayatın en önemli kavramlarını anlayabilmek için matematiği kullanmıştır. Matematiksel işlemler, asal sayılar, ondalık sayılar, denklemler, medyanlar, çıkarma, toplama, felsefe, mimari… Tüm bunlarla birlikte matematiği yaşadığı dünyayı anlamak için bir araç olarak kullandı. Kariyerinin ilk başlarında astronomiyi ve gökyüzünü incelemeyi bir tutku hâline getirdi. Bu nedenle de Yunan astronomisinin önde gelen isimlerinden biri olarak kabul edilir. Matematik alanındaki araştırmalarında olduğu gibi evrenin işleyişini anlamak için de takımyıldızlarını gözlemleme yöntemini kullandı. Bu alanda birçok keşif yaptı:

  • Açık okyanusta denizcilere rehberlik etmek için küçükayıyı kullandı
  • Gündönümü ve ekinoks aralıkları sayesinde bir yılın ne kadar uzun olduğunu hesaplayabildi.
  • Efemerisi keşfetti
Siyah beyaz cetvelde rakamlar
Matematikçilerden bahsederken Thales’in adını anmamak olmaz. | Kaynak: Unsplash

Yaptığı tüm keşifler gözlemlerinin sadece küçük bir kısmını oluşturuyordu. En önemlisi de bir yılda kaç gün olduğunu hesapladı ve aslında 365 gün değil de 365 gün 6 saat olduğunu keşfetti. Aynı zamanda yıldızların hareketlerini inceledi ve güneşin ve ayın çaplarını hesapladı. Bunların hepsini nesnelerin bir bastonun gölgesine göre uzunluğundan yola çıkarak başardı. Aynı zamanda Ülker Takımyıldızı’nın yerini belirledi. Aristo’ya göre Thales, gözlemleri sayesinde zeytin ağaçlarının hasat dönemlerini de tahmin edebiliyordu. Doğaya dair tüm bu gözlemlerini dünyanın işleyişini açıklayabilmek için kullandı. Ama en nihayetinde etrafındaki insanların hayatlarını kolaylaştırmayı başardı. Mesela gözlemleriyle gemicilere rehberlik etti ve rotalarını iyileştirmelerini sağladı.

Bir başka büyük matematikçi Rene Descartes’in keşiflerini de öğrenmeye ne dersiniz?

Thales’in Matematik Dünyasındaki Yeri

Thales’in tüm keşifleri matematik alanında çok önemli bir yer edindi. Aritmetik, karmaşık fonksiyonlar, tam sayılar, poligonlar, çarpma işlemleri, faktörler, olasılık… Bilgisi ve keşifleri günümüzde hâlâ matematik derslerinde öğretiliyor ve öğretilmeye de devam edecek gibi görünüyor. Çünkü kendisi matematik dünyasının en büyük isimlerinden biri.

Ancak keşifleri dışında Thales, Babilliler ve Mısırlıların zaten bildiği şeyleri teorileştirmesiyle biliniyor. Bilgisiyle sadece kendisini tatmin etmedi. Mitolojik gerçekler sundu, matematik çalışmaları sırasında karşılaştığı gerçekleri ortaya serdi ve gözlemlerini herkesle paylaştı. Bu yönüyle o dönemin bilginlerinden çok farklıydı. Jean Voilquin’in kitabına göre Thales, mitolojik açıklamaların yerine fiziksel açıklamaları koymaya çalışıyordu. Bu nedenle Voilquin kendisini Yunan biliminin öncülerinden biri olarak adlandırır.

Açık kitapta okunmayan yazılar
Kayıtlara göre Thales gibi düşünürler antik çağ felsefesini büyük ölçüde etkiledi. | Kaynak: Unsplash

Thales’in bilimsel mirası, kendi Milet Okulu’nda yapılan keşiflerle birlikte daha da büyüdü. Milet Okulu’nda yapılan çalışmalar bilim dünyasında bir devrim yarattı ve buranın öğrencileri Sokrates öncesi düşünürler olarak biliniyor. Öğretileri, pratiği bilgiye dönüştürmek için gözlemleri ve görsel algıları kullanmayı teşvik etti. Okulda çoğunlukla geometri ve astronomi öğretiliyordu. Ancak biyoloji, fizik ve metafizik gibi alanlara da yer veriliyordu. Bu okulun öğrencileri ‘Fizikçi’ adı verilen ilk öğrencilerdi ve doğaya dair her şeyi araştırıp öğreniyorlardı. Milet Okulu, evrenin işleyişini açıklayabilmek için dört element gibi öncelikli kavramlara odaklanıyordu.

Bu gibi tüm çalışmalar, doğaya dair ilk bilimsel çalışmaların önünü açtı ve bilim dünyasına büyük katkılarda bulundu. Yani Thales matematikçi olarak anılsa da sadece matematik dünyasına büyük miraslar bırakmakla kalmadı, bilim alanında da birçok yeniliğe imza attı. Araştırmaları ve ilkeleri Isaac Newton gibi bilim insanlarına bile ilham verdi.

Böyle bir bilim insanının başarılarını öğrenmek ve takdir etmek çok önemlidir. Bir özel matematik öğretmeniyle teoremlerini daha detaylı öğrenebilir ve matematikte daha sağlam bir temel oluşturabilirsiniz.

>

Özel ders öğretmenleri ve öğrencilerini buluşturan platform

İlk ders ücretsiz

Bu yazıyı beğendiniz mi? Puanlayın!

5,00 (2 puanlama)
Loading...

Seda

Spor yapmayı, film izlemeyi seven; farklı bir kültürü keşfederken ilk yemeklerini deneyen bir çevirmenim.