Descartes kimdir?

Matematiğin tarihinden bahsederken Rene ismini atlamak imkânsızdır. 17. yüzyılın büyük bilim adamı Descartes, geometri alanına getirdiği yenilikler ve analitik geometri kavramıyla o dönemde büyük bir iz bıraktı. Pek de iyi anılmayan “cogito ergo sum” (düşünüyorum öyleyse varım) sözünün yaratıcısı Descartes ve keşifleri dünya üzerindeki tüm okullarda öğretiliyor. Aristoteles, Spinoza, Kant, Pisagor, felsefi düşünce, metafiziksel temeller, mantık yürütme, sezgi, rasyonel düşünme, hesap yapma ve felsefe gibi konulardan en az biri ilginizi çekiyorsa Rene Descartes'ı ve tarihini seveceğinizden emin olabilirsiniz!

Bu makalemizde Descartes kimdir, Descartes hayatı boyunca matematik alanına ne gibi yenilikler getirmiştir kısaca değineceğiz.

Superprof ile özellikle büyükşehirler arasında olan Ankara matematik öğretmeni özel derslerini çok kolay bir şekilde alabilirsiniz.

En iyi Matematik öğretmenleri müsait
Mustafa
5
5 (20 yorum)
Mustafa
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Eren
5
5 (33 yorum)
Eren
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Yağmur
5
5 (20 yorum)
Yağmur
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Dogan
5
5 (24 yorum)
Dogan
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Hd
5
5 (14 yorum)
Hd
₺250
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Can
5
5 (23 yorum)
Can
₺270
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mahmut
5
5 (12 yorum)
Mahmut
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Salim
5
5 (19 yorum)
Salim
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mustafa
5
5 (20 yorum)
Mustafa
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Eren
5
5 (33 yorum)
Eren
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Yağmur
5
5 (20 yorum)
Yağmur
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Dogan
5
5 (24 yorum)
Dogan
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Hd
5
5 (14 yorum)
Hd
₺250
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Can
5
5 (23 yorum)
Can
₺270
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mahmut
5
5 (12 yorum)
Mahmut
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Salim
5
5 (19 yorum)
Salim
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Başlayın

Ünlü Matematikçinin Hayatı

1596'da Haye kasabasında doğan, bugün sadece Descartes ismiyle andığımız Rene Descartes, en bilinen Fransız aydınlarından biridir. Burjuva bir ailede büyüyen Rene Descartes'ı, Brittany Parlamentosu danışmanı olan babası ve büyükannesi büyütmüştür. Fleche kasabasındaki eğitimi, katı kuralları ve ağır ders yüküyle ünlü bir okul olan Cizvit kolejine başladı. Henri IV tarafından kurulan okul, Descartes'a matematik anlayışını ve bilimsel ilgi alanlarını geliştirme fırsatı tanıdı. Rene Descartes hayatı boyunca aldığı eğitimlerle diğer bazı ünlü matematikçilerden ayrılıyor. Aslında ünlü matematikçilerin eğitime başladıkları okullar hakkında çok şey bilmemize rağmen birçok antik matematikçinin erken akademik kariyeri hakkında pek bir şey bilinmiyor.

Çiçeklerin arasından görünen açık eski kitap
Yer çekimi yasalarından hareket kanunlarına kadar birçok konuda Descartes'ın çalışmalarına rastlayabiliyoruz. | Kaynak: Unsplash

Yüksek öğrenimine Poitiers Üniversitesi'nde hukuk okuyarak devam etti. Descartes, eğitimini bu alanda almasına rağmen hiçbir zaman hukuk ya da siyaset alanında çalışmadı. Bu genç adam bunun yerine Avrupa ordusuna (Bavyera ordusu) katılmayı seçti ve bunu Avrupa ülkelerini keşfetmek için bir fırsat olarak gördü. 1682'de Descartes, Hollanda'ya taşınmaya karar verdi ve burada "Dünya" veya "Işık Üzerine İnceleme" adlı bilimsel bir çalışma hazırladı. Descartes, dünyanın işleyişini açıklayan bir dizi fiziksel fenomeni bu çalışma içinde tanımlayabilmişti. En önemlisi de Descartes, Kopernik ve Galileo'nun verilerini takip ederek dünyanın güneş etrafında döndüğünü açıkladı. Descartes'ın amacı yazılarını yayınlamaktı ancak 1633'te Kilise tarafından kınandı. Bu nedenle kitabın basımını birkaç yıl daha ertelemeye karar verdi. Bazı yönetici organların ünlü matematikçilerin çalışmalarını nasıl engellediğiyle ilgili daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız Pisagor'un hikâyesine göz atabilirsiniz!

Descartes bu kitabını bitirdikten sonra günümüzde hâlâ tanınan ve itibar gören bir eser yazdı: Doğru Akıl Yürütme Yöntemi Üzerine Söylev, bizim bildiğimiz adıyla Yöntem Üzerine Konuşma. Dünyanın her yerinde okullarda incelenen ve etkisi çok büyük olan bu metin 1637'de yayınlandı. Asıl şaşırtıcı olan ve çağdaşlarını etkileyen şey ise kitabın o zamanların bilimsel çalışmaları gibi Latince değil de Fransızca yazılmış olmasıydı. Bu çalışmasına geometrik optik ve kırılma yasaları (diyoptri olarak da adlandırılır), meteorlar ve meteoroloji, geometri üzerine üç deneme eşlik etti. Bu son denemede Descartes geometri ve cebir arasındaki ilişkiyi detaylarıyla tanıttı. Günümüz matematik müfredatı bağlamında bu ilişkiyi tanımlamak bize normal veya kolay geliyor olsa da Descartes bu ilişkiyi tanımlayan ilk kişiydi. Daha sonra buna analitik geometri dendi. Descartes, matematik ve felsefeden metafiziğe ve felsefe tarihine kadar çok çeşitli konuları ve ilkeleri kapsayan pek çok eser yayınladı ve kariyeriyle tarihte yer etti. Soğuk İskandinav havasının kurbanı olan bilim adamı ve filozof, 1650'de İsveç kraliçesi tarafından çağrıldığı dönemde zatürreden öldü.

Ünlü deha Arşimet'in de hayatını öğrenmeye ne dersiniz? Diğer makalelerimize de mutlaka bir göz atın deriz!

Descartes ve Cebir

Descartes 17. yüzyılda Yöntem Üzerine Konuşma'yı tamamlarken hem çağdaşlarına meydan okuyan hem de cebirin alanını belirleyen birkaç seçim yaptı. En önemlisi de Descartes bilinmeyen değerleri ve verileri harflerle ifade etmeye başladı. Bugün bu bize çok normal gelse de o zamanlar bilinmeyenler için harflerin kullanımı hiç yaygın değildi.

Cebirsel formüllere harfleri getiren ilk kişi, Descartes ile aynı dönemde yaşamış bir diğer matematikçi Francois Viète'dir. Ancak geometri üzerine yazdığı ünlü denemesi Yöntem Üzerine Konuşma ile bunu ilerleten ve matematiksel formüllere uygulayan Descartes'tı. Bu denemede yer alan denklemlerde bilinmeyenler için x,y,z harflerini kullandı ve bilinen değerleri a,b,c harfleri ile gösterdi. Descartes bu yöntemi üslerin gösterimi için de kullandı. Mesela 'xxxx' yerine 'x4' ifadesini kullandı. Eşittir işareti de Descartes'ın zamanında henüz bilinmiyordu. Çıkarma işlemi ise iki negatif işaretiyle ifade ediliyordu.

Üst üste kitaplara oturan adamın ayakları
Matematik öğrenirken Descartes'in eserleriyle başarıya doğru adım adım tırmanabilirsiniz. | Kaynak: Unsplash

Rene Descartes, cebir alanında karmaşık sayıları belirtmek için “hayali sayılar” terimini de tanıttı:

“a'nın gerçek bir sayı ve i'nin hayali bir sayı olduğu herhangi bir ai için hayali sayı, ai'nin çarpımıdır.”

Descartes her şeyden önce matematiksel hesaplamaları geometrik düzlemlerle birleştirmesiyle tanınır. Descartes buna analitik geometri adını verdi ve hem koordinatları hem de grafikleri kullanarak denklemler yoluyla geometrik şekiller arasındaki ilişkiyi ifade etti.

Bir diğer ünlü matematikçi Thales'e dair yeni şeyler öğrenmeye ne dersiniz?

Matematik ve Descartes: Bir Koordinatlar Sistemi

Geçmişte yaşamış birçok filozofun, bilim insanının ve matematikçinin adı belirsizliğini koruyor olsa da Descartes daha önce okulda veya dışarıda hepimizin duyduğu bir isim. Matematik, tarih ve felsefe derslerinde Descartes'a yer verilmesinin elbette birçok nedeni var. Doğrular ve eğriler arasındaki ilişkiyi matematiksel denklemlerle ilk kanıtlayan kendisiydi. Analitik geometriyi Descartes geliştirdi ve bu kavramı şu şekilde tanımlayabiliyoruz:

"Geometrik şekiller ve cebirsel denklemler arasındaki sabit karşılıklılık. Koordinat geometrisi olarak da bilinir."

Analitik geometriyle Descartes aslında iki eksende ancak aynı orijinde aynı eğrinin noktalarının bir koordinat sistemiyle çok daha iyi açıklanabileceğini anlatmak istiyor. Efsaneye göre Descartes ilk olarak bir penceredeki karelerin üzerinde uçan bir sineği gözlemleyerek koordinatları kullanmayı düşünmüş ve sineğin bu karelere düştüğü noktaların düzlemin koordinatlarını belirlemek için kullanılabileceğini görmüş. Descartes, antik çağın en büyük matematikçilerinin birçoğundan etkilenmiş olsa da günümüzde Kartezyen koordinatlar olarak bildiğimiz kavramı geliştirmesini sağlayan tamamen kendi bilgisiydi. Koordinatlar sistemi aslında ilk olarak Leonardo da Vinci tarafından keşfedilmişti. Daha sonra aritmetik hesaplarla eğrileri ve çizgileri çevirmek için koordinatları kullanan ilk kişi Descartes oldu. Parabolik eğrinin keşfini de aslında Descartes'a borçluyuz.

Buğulu camın üstünde matematiksel denklemler
Ünlü filozof, modern matematiğe büyük katkılarda bulundu. | Kaynak: Unsplash

Bugün incelediğimiz koordinat sisteminden en büyük farkı Descartes'ın sadece pozitif koordinatları hesaba katmasıydı. Bu noktalar, değerlerinin pozitif olması gereken geometrik şekilleri temsil ediyordu. Descartes, denklemin bir eğri olarak gösterilebileceği bir denklemler sistemine de adını verdi. Kartezyen denklem adı verilen denklem şöyle:

(a,b,c) = / = (0,0,0) ise ax + by + cz + d = 0 olur.

Örneğin: A (1,3)'ten geçen ve -4'ten başlayan bir doğruda Kartezyen denklem y= 7x – 4 olacaktır. A(1,1,2), B(1,0) ve C(0,2,1)'den geçen bir düzlem için Kartezyen denklem şöyle olacaktır: 2x +y – z = 1.

Başka bir matematikçi Öklid'e dair yeni şeyler öğrenmek için diğer makalemizi de okuyun!

Descartes'ın Matematiğe Bıraktığı İzler

Trigonometri, cebirsel muhakeme, denklem, kesir, logaritma... Matematik derslerinde bugün hâlâ Rene Descartes'ın bilimsel keşiflerinin izlerini görebiliyoruz. Matematik tarihinden bahsederken bu matematik dehasını atlamak olmazdı.

Kullandığımız tüm denklemler bilinen veya bilinmeyen değerleri belirtmek için harfleri kullanıyor. Bu modern gösterimler ilkokulda başlayan ve liseye kadar devam eden matematik eğitimlerinin temelini oluşturuyor. Bu gösterimler yüksek öğrenimlerine matematikle devam etmeyi seçenler için daha da karmaşık hâle geliyor.

Descartes olmasaydı bugün kullandığımız formüllerin çoğu daha karmaşık görünürdü. Notasyon kesinlikle çok önemli olsa da Descartes'ın geometrik problemlerin sayısal problemlere dönüştürülebileceğini göstermesi de çok etkili oldu. Bu analitik geometri artık hemen hemen her okulun müfredatında yer alıyor.

Descartes ayrıca ampirizm yani deneycilik adı verilen şeye kesinlikle karşı çıkan, metafizik ve rasyonalizm ile ilgilenen bir felsefi ve bilimsel düşünce tarzı olan Kartezyen düşüncenin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu Descartes felsefesi için Kartezyenizm kavramı da kullanılıyor. Kartezyenler, insanları ikili gördükleri bir zihniyeti benimsediler. Çünkü insanlar zihin ve madde olarak iki malzemeden oluşuyordu. Bu şimdi size biraz garip gelse de Kartezyen düşünce, kalkülüsü geliştiren Sir Isaac Newton ve Gottfried Wilhelm Leibniz gibi bilim insanlarına ilham vermiştir.

Ünlü matematikçileri daha yakından tanımak ve matematik özel ders almanızın katkılarını daha iyi anlamak için bir özel matematik öğretmeniyle çalışmaya ne dersiniz? Superprof'ta yüzlerce seçenek sizi bekliyor!

>

Özel ders öğretmenleri ve öğrencilerini buluşturan platform

İlk ders ücretsiz

Bu yazıyı beğendiniz mi? Puanlayın!

5,00 (2 puanlama)
Loading...

Seda

Spor yapmayı, film izlemeyi seven; farklı bir kültürü keşfederken ilk yemeklerini deneyen bir çevirmenim.