Kimya bölümü harika bir kariyerin başlangıcı olabilir. Sonuçta kimya her yerde karşımıza çıkıyor ve uzman kimyacıya olan talep hiç bitmiyor. Başta imalat ve enerji sektörü olmak üzere birçok sektör kimya mezunları arıyor ve mevcut iklim değişikliği krizi nitelikli kimyagere olan talebi artırmış bulunmakta.

Kimya sektöründe bir kariyere başlamak için minimum ön koşul, bir kimya bölümünden mezun olmak olacak tabii. Kimya okurken temel kimya kanunlarını öğrenirsiniz. Ayrıca karşınıza çıkacak kimya terimlerine de hâkim olursunuz.

Ülkemizde Koç Üniversitesi kimya bölümü başarı sıralamasında en üst sıradayken ikinci sırayı Boğaziçi Üniversitesi alıyor. Kendi başarı ve gelir seviyenize göre mutlaka bir kimya lisans programı bulacaksınız.

Peki kimya bölümü ne iş yapar, kimyager nedir?

Bir kimya derecesiyle sahip olabileceğiniz mesleklere bir göz atalım.

Ayrıca kariyerinizde sağlam adımlar atmak için kimyadan özel dersler alabilir, doğru öğretmenle kendinizi geliştirebilirsiniz.

Kimya Dersinde Neler Öğrenilir?

Üniversiteye hazırlık, ardından sınav sonuçlarını beklemek öğrenciler için biraz gergin bir süreç olabilir.

Genel kimya eğitimi alırken organik ve inorganik kimya arasındaki farkları, var olan tüm maddeleri etkileyen fiziksel güç ve bağları ve elementlerin atomik yapısını öğrenirsiniz.

Üniversitede kimya okurken ise moleküllerin evrendeki davranışlarını açıklayan kuantum mekaniği gibi kavramları öğrenmeniz gerekecek. Bazı derslerde bilim tarihi ve felsefesiyle ilgili temel bilgiler de göreceksiniz.

Kimya çok pratik gerektiren bir bölümdür. Kimya bölümünden, karmaşık teknikler kullanarak özenle hazırlanmış deneyler yapmış, tecrübe sahibi biri olarak mezun olursunuz. Bu deneylerde kullanacağınız malzemeleri öğrenin.

Kimya çalışmalarınızda ilerleme kaydettikçe öğretmenlerin size soracağı kimya problemlerini çözmek için laboratuvarda farklı yöntem ve teknikler gerektiren deneyler yapma olasılığınız da artacaktır.

Bunun için spektroskopi (madde ve elektromanyetik radyasyon arasındaki etkileşimin analiz edilmesi), kromatografi (kimyasal bileşiklerin fiziksel özelliklerine bağlı olarak ayrılması) gibi çeşitli analitik tekniklere hâkim olmanız gerekecek.

Eğitiminiz ilerledikçe kimya mühendisliği, farmakoloji, nanoteknoloji veya elektrokimya gibi daha spesifik kimya alanlarına yönelebilirsiniz.

İlgi alanlarınıza ve istediğiniz kariyere göre üniversitenizde eğer varsa seçmeli derslerde biyokimya, tıbbi kimya, biyomedikal mühendisliği veya çevre kimyası gibi disiplinler seçebilirsiniz.

Herhangi bir lisans mezunu olmak istiyorsanız genelde bölümün sonunda bir tez yazacağınızı ve/veya staj yapmanız gerekebileceğini unutmayın.

Kullandığımız plastik şişelere kadar kimya her yerde
Plastik, kimya endüstrisinin temel malzemelerinden biridir ve plastik çöplerin fazlalığı ve yanlış kullanımı büyük kirlilik sorunlarına sebep olmuştur. | Kaynak: Unsplash

Gezegeni Koruyun ve Çevreci Olun

Çevreci bir kimyacı olarak kimyasalların çevremizde nerede ve nasıl bulunduğunu, bu kirliliğin ne gibi etkileri olabileceğini ve insan faaliyetlerinin gezegeni nasıl etkilediğini incelemek için hava, su ve toprakta neler olduğunu araştırmanız gerekir.

Hava, toprak ve su kirliliğinin özellikle insan sağlığına oluşturabileceği riskleri, bu riske sebep olan kimyasalları incelemeniz gerekiyor. Ayrıca çevre dostu bir yaklaşımla sürdürülebilirliği ve çevreyi korumayı savunun ve insanları buna teşvik edin.

Özellikle petrol döküntüsü veya su kirliliği gibi durumlarda bir kimyacı olarak zemin örneği alırken ve analitik testler yaparken çevrecilere çok ihtiyacınız olacaktır.

Ayrıca sağlık ve güvenlik konusundaki yasaları da yakından takip etmeniz gerekecek. Daha da önemlisi çevre kimyagerleri biyoloji, jeoloji, ekoloji, sedimantoloji, mineraloji, genetik, toprak ve su kimyası, hidroloji, toksikoloji, matematik ve mühendislik gibi birçok farklı bilim arasında bağlantı kurabilmelidir.

Birçok çevre kimyageri ve teknisyeni ulusal ve yerel yönetimlerde veya özel danışmanlık firmalarında çalışır. Kamu sektöründe çalışan kimyagerlerin maaşı ortalama 4 bin lirayı bulurken özel sektörde bu miktar biraz daha artabiliyor.

Küresel ısınmayla birlikte çevre meselelerinde uzman kimyagerlere olan talep muhtemelen artacak, bu talep mutlaka maaşlarına da yansıyacaktır.

Kimya mühendisliği çevre kirliliğini azaltmayı amaçlar
Çevre kirliliği, modern kimyacıların en büyük sorunlarından biridir. Kirliliği azaltarak çevreyi korumayı amaçlarlar. | Kaynak: Unsplash

Vakaları Çözün ve Hayat Kurtarın, Toksikolog Olun

Adli kimya ve toksikoloji arasında çok ince bir çizgi vardır ve her ikisi için gereken nitelikler oldukça benzerdir.

Adli kimyacı olarak suçları çözmek için emniyet teşkilatı tarafından sağlanan fiziksel kanıtları ve örnekleri analiz edersiniz. Bu mesleği Dexter, The Flash ve Bones gibi yabancı dizilerde illa ki görmüşsünüzdür. Bu dizilerle adli tıp ünlendi, bu alanda ilerlemek isteyen insanların sayısı çoğaldı.

Toksikolog olarak ise ilaçların, kimyasalların, etkin maddelerin ve canlı organizmalardaki diğer maddelerin tehlikesini ve biyolojik etkilerini incelersiniz. Bu alanda da işinizi iyi yapabilmek için biyoloji, biyokimya ve organik kimya gibi diğer bilimlere de hâkim olmanız gerekir.

Toksikoloji kulağa adli tıp kadar havalı veya çekici gelmese de bu alanda birçok hayat kurtarabilirsiniz. Bir toksikolog olarak kimyasalları yakından takip etmeli, kimyasallarla ilgili yapılan yasal düzenlemelerden haberdar olmalısınız.

Kimya okuyarak işte böyle havalı meslekler edinebilirsiniz!

Ülkemizde bu sektördeki maaşlar net olarak bilinmese de yurt dışında yeni mezun bir toksikologun maaşı 20,000 ile 30,000 avro arasında değişiyor. Şirkete ve zamanla edineceğiniz niteliklere göre maaş 75,000 avroya kadar çıkabiliyor.

Kimya ve Biyolojinin Ortası: Biyoteknoloji

Hem biyoloji hem de kimyaya ilgi duyuyorsanız ikisinden birini seçmenize gerek kalmadan biyoteknoloji konusunda uzmanlaşabilirsiniz!

Bu alanda, faydalı ürünler üretmek için canlı organizmalarla hücrelerin yapısı ve bunların nerelerde kullanılabileceği incelenir. Biyoteknoloji aslında yıllardır hayatımızın içinde. Mesela bulunan kalıntılara göre ta 10,000 yıl öncesinde bira yapılıyordu. Şarap ve peynir yapımı da günümüzdeki biyoteknoloji sektörünün öncüleri kabul ediliyor.

En sevdiğimiz yiyecek ve içeceklerin nasıl yapıldığını, neler gerektirdiğini zaman içinde fark edince simya kimya oldu ve biyoteknoloji tek başına bir disiplin hâline geldi.

Bugün biyoteknoloji endüstrisi yeni ilaçların tasarımı ve sentezini, gıda iyileştirmeyi, tarımı ilerletmeyi ve çevreyi korumayı içeriyor. Biyoteknolojinin ilk atılımlarından biri ise milyonlarca diyabet hastasını tedavi ederken kullanılan insülinin endüstriyel üretimiydi.

Biyoteknolojiden yeni mezun olanların maaşı 7 bin ile 10 bin TL arasında değişirken deneyimli (beş yıllık tecrübenin üzerinde) biyoteknoloji uzmanlarının maaşları 25 bin ile 50 bin TL arasında olabiliyor. Tabii ki tecrübeniz arttıkça alacağınız sorumluluklar da artıyor.

Kimya mühendisleri özellikleri
Kimyagerler her zaman yenilikçi olup mevcut sorunlara çözüm üretmek için yeni fikirler bulmaya çalışır. | Kaynak: Unsplash

Kimya Mühendisliği

Bir kimya mühendisinin görevi, doğada kendiliğinden meydana gelen veya laboratuvarlarda gerçekleştirilen kimyasal tepkimeleri, büyük endüstrilerde kimyasal madde veya bileşik üretimi için kullanmanın yollarını bulmaktır.

Kimya mühendisi bu süreçleri maliyet ve enerji açısından daha verimli hâle getirerek çevreye daha az zarar vermeyi amaçlar. Son yıllarda biyoloji ve özellikle biyoteknoloji, kimya mühendisliğinde büyük bir rol oynamıştır. Ancak tabii ki bu alanın temeli matematik ve fiziğe dayanır.

Havacılık ve otomotivden çevre ve tıp şirketlerine kadar birçok sektörde kimya mühendislerine ihtiyaç vardır. Fosil yakıtların artan maliyeti ve son on yılda gözlenen küresel ısınma ile kimya mühendisleri, giyim ve otomotiv sektörü gibi çevreyi çok kirleten endüstrilerin sürdürülebilirliğini artırmada büyük bir rol oynamıştır.

Önümüzdeki yıllarda kimya mühendislerinin karşılaşacağı zorluklardan bazıları insan faaliyetlerinin küresel ısınmadaki etkilerini azaltmak için atmosferdeki CO2 miktarını azaltmak olacaktır. Ayrıca yeni, kirlilik yapmayan ve yenilenebilir yakıtlar bulmaya çalışacaklardır. 

Mevcut en büyük problemlerden biri de onlarca yıldır geri dönüştürülmeyen plastiklerin birikmesi, okyanusları kirletmesi, sonuç olarak yemeğimize girmesi ve bize zarar vermesidir. İkinci Dünya Savaşı sonrası plastik sektöründeki patlamaya sebep olan kimya mühendisleri; plastikleri geri dönüştürmek ve yeniden kullanmak, bu plastikleri kumaşlara, inşaat malzemelerine dönüştürmek veya plastik yiyen bakteriler üretmek için yeni yollar aramak zorunda kalacak. Böylece belki de dünyayı tamamen kire batmaktan kurtaracak bir çözümümüz olacak.

Maaş konusuna gelince kimya mühendisliği için net bir rakam yok. Kamuda görev yapan mühendisler 657 (devlet memuru statüsü) ve 399 (sözleşmeli personel statüsü) yasalarına tabi kabul ediliyor. Bu da devlet memuru statüsünde veya işçi statüsünde çalıştıklarını gösteriyor. Böylece maaşları da farklı oluyor. Kimya mühendisi devlet memuru statüsünde görevlendirilmişse maaş miktarı ortalama 52890 TL civarında oluyor. Ancak sözleşmeli personel statüsünde görevlendirilmişse maaşı ortalama 4620 TL oluyor. Özel sektörde ise bu miktar 2500 TL ile 12.000 TL arasında değişiyor.

Kimya Bölümünden Mezun Olduktan Sonra Ne Yapmalı?

Kimya bölümünden mezun olmanız, çalışmalarınızın biteceği anlamına gelmez. Aksine birçok kimya mezunu daha fazla çalışıp yüksek lisans yapmaya karar vermekte. Tabii ki her şey kariyer hedeflerinize bağlı. Bu alanda büyük işler başarmış önemli kimyacıların hikâyelerine ve hayatımızı değiştiren keşiflerine bir göz atın.

Daha önce bahsettiğimiz organik, inorganik, fiziksel veya analitik kimya gibi alt disiplinlerden birine yöneldiğinizde gelecekteki çalışmalarınız da ona göre şekillenecektir.

Bir işe başladığınızda tabii ki tecrübeli bir kimyacı kadar yüksek bir maaş almayacaksınız. Maaşlar sizin uzmanlık derecenize ve alana göre de değişiklik gösterir.

Kimya bölümünden mezun olduğunuzda veya yüksek lisans yaptığınızda yurt dışında da bir işe girebilir, bir şirkette danışmanlık yapabilir, kendi çalışmalarınıza odaklanabilir veya bir üniversitede akademik kariyer yapmayı düşünebilirsiniz. Her şey sizin kişisel hedeflerinize ve ne istediğinize bağlı!

 

 

 

 

Kimya öğretmenine mi ihtiyacınız var?

Makaleyi beğendiniz mi?

3,33/5 - 3 vote(s)
Loading...

Seda

Spor yapmayı, film izlemeyi seven; farklı bir kültürü keşfederken ilk yemeklerini deneyen bir çevirmenim. Yeni bir dil öğrenmekse hobilerim arasında.