“Sanatçı, insanların ihtiyacı olmayan şeyleri üreten kimsedir.” -Andy Warhol

Yağlı boyadan fresklere, sanat dünyası zaman içinde büyük ölçüde değişime uğradı. Sanat tarihinde Klasizm, Romantizm, Sembolizm, Reailzm, Pop Art gibi birçok sanat akımı bulunur.

Sanat tarihi içinde var olan sanat akımlarının ortaya çıkışında yönetim şekilleri, sosyal gelişmeler, bilimsel ilerlemeler gibi daha birçok öge rol oynamıştır. Bu akımların aslında kendilerinden önceki akıma bir tepki olduğu söylenebilir.

Avrupa'ya gezmeye gittiğinizde sanat galerilerinin veya sergilerin olduğu müzelerin, turistlerin en çok gittiği mekanlar olduğunu fark edersiniz. Sanata ilginiz olsa da olmasa da genel kültürünüzü geliştirmek için bu makalede bahsedeceğimiz bilgilere sahip olmanız önemlidir.

Okuyacağınız bu yazıda, tarih boyunca resmin gelişimini ve şekillenmesini anlatacağız. Mağaralara yapılan Eskiçağ resimler, Antik Çağ ve Orta Çağ döneminde resim, Rönesans, Barok ve Rokoko, Romantizm, Gerçekçilik ve Modern ve Çağdaş sanat akımlarına göz atacağız. Yani aslında koskoca sanat tarihi dersinin bir özeti niteliğinde olacak yazımız.

Haydi birlikte dünden bugüne sanatın gelişimini keşfedelim!

En iyi Resim öğretmenleri müsait
Elyesa
5
5 (30 yorum)
Elyesa
₺400
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Rıdvan
5
5 (8 yorum)
Rıdvan
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Neslihan
5
5 (24 yorum)
Neslihan
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
İrem
5
5 (7 yorum)
İrem
₺75
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Sinem
5
5 (7 yorum)
Sinem
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Adem
5
5 (8 yorum)
Adem
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Benan erdi
5
5 (5 yorum)
Benan erdi
₺50
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mehdi
5
5 (19 yorum)
Mehdi
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Elyesa
5
5 (30 yorum)
Elyesa
₺400
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Rıdvan
5
5 (8 yorum)
Rıdvan
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Neslihan
5
5 (24 yorum)
Neslihan
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
İrem
5
5 (7 yorum)
İrem
₺75
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Sinem
5
5 (7 yorum)
Sinem
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Adem
5
5 (8 yorum)
Adem
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Benan erdi
5
5 (5 yorum)
Benan erdi
₺50
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mehdi
5
5 (19 yorum)
Mehdi
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Başlayın

Eskiçağ Resimleri

Resim uğraşı neredeyse insanoğlunun ilk zamanlarına kadar gider. Mağara insanlarının, 17,000 ila 10,000 yılları arasında Magdalenian döneminden itibaren resim yapmaya başladığı biliniyor. Genelde insanlar üç renkle resimler ortaya çıkarmış ve bu resimleri yaparken kömürü, kırmızı ve sarı toprak boyalarını kullanmışlar. Bu renk pigmentleri manganez ve demirden gelir.

Resimlerin ilk örnekleri mağara resimleridir. |Kaynak:Unsplash

Tabi o zamanlar portre çizimleri veya natürmortlar yoktu. Mağara insanları, hayatlarının temelinde yer alan at, bizon, mamut gibi hayvanları mağara duvarlarına resmederdi. İşlerine derinlik kazandırmak için boyadıkları duvarların tümsek ve oyuklarını kullanırlardı.

Gerek ayinler için gerekse kendilerini ifade etmek için yaptıkları mağara resimleri bugün hala arkeolojik araştırmalara konu olmaya devam ediyor. Örneğin , Fransa ve İspanya'da birçok mağara resmi bulundu ve Fransa'daki Lascaux mağaraları, ziyaret edilen en popüler mağaralardan biri.

Eskiçağ Resimlerini Anlamak

Şöyle bir düşünürseniz yaşam alanlarımızı güzelleştirmek için kurulmuş birçok endüstri olduğunu göreceksiniz. İç dekorasyon, ev düzenleme ve tadilat; bu malları satan mağazalar, onları yapan fabrikalar ve bunları tanıtan televizyon programları, kendin yap (DIY) projeleri...

Hatta bir de başkalarının evlerini dekore etmek üzerine tüm kariyerini kuranlar da var. Acaba tüm bunlar insanın evriminin yeni bir aşamasının belirtileri mi?

Lascaux mağara resimlerine bakılırsa ev içi dizaynı eskiden beri vardı. Sadece son yüzyılda endüstriyel çapta büyüdü.

İnsanoğlunun uygarlaştığı dönemlerde, yalnızca en zenginler ve ibadethaneler kilim, duvar halısı, tablo ve pencere süslemelerini karşılayabilirdi; daha yoksul yaşam alanlarının pencereleri, duvarları ve zeminleri genellikle süssüz bırakılmıştır.

Kültürle kültürün yansıması olan sanat bağdaştırılsa da yaşadığımız ortamı güzelleştirmeye çalışmamızın daha derin, daha temel bir nedeni var.

İnsan her zaman güzel olanı arzular.

Görünüşü güzel olanın peşinden koşan tek hayvanlar bizler değiliz aslında. Doğadaki diğer örnekleri de düşünecek olursak, aslan yelesinin görkemi, tavus kuşunun kuyruğunun görkemi ya da kelebek kanatlarının renk ve desenleri güzelliği taklit edilemeyecek kadar müthiştir.

Eğer bir tavus kuşu kendini sergilerken yeterince etkileyici olmazsa dişi tavus kuşları onlara yaklaşmaz. Bu durum doğadaki birçok tür için de geçerlidir.

Arkeologlar ve sosyologlar Lascaux mağara resimleriyle Güney Afrika'daki Bushmen Kabilesi'nin sanatsal çalışmaları arasında bağlantı olduğunu keşfetti. Uzmanlar, sanatın doğasının ruhsal olduğu ve bu çalışmaların muhtemelen trans halindeyken yapılmış olduğu sonucuna vardılar.

Hayvan resimleri de bizlere birçok şey anlatır. Analizler, atlar ve geyikler gibi uysal hayvanların gruplandırılma eğilimindeyken, bizon ve yaban öküzü gibi daha agresif olanların daha çatışmacı olarak tasvir edildiğini gösteriyor.

İlk insanlar tarafından yapılma sebebini bilmediğimiz bu sanat örnekleri, insanoğlunun uzun ve sancılı bir sürece yayılmış varoluş gayesini anlama çabasının ardından büyük bir efor sarf ederek ortaya çıkarttığı eserlerdir. Artistik özellikler bakımından üç boyutu iki boyuta indirgemişler ve bu iki boyutlu resimleri doğadan ilham alarak ortaya koymuşlar.  Zamanla gelişen insan; elindeki sınırlı materyallere rağmen perspektif ve gölgelendirmeydi, renklerdi derken modern sanata ulaşmıştır.

Tarih öncesi döneme ait en önemli bazı sanat eserleri şunlardır:

  • Lascaux mağarasındaki duvar resmi (Fransa)
  • Willendorf Venüsü
  • Lespugue Venüsü
  • Hohle Fels Venüsü
  • Oturmuş Tanrıça
  • Altamira mağarasındaki duvar resmi (İspanya)

Antik Sanat

İlk çağda yaşamış Yunan, Mısır gibi uygarlıkların ortaya koyduğu sanat eserlerine antik sanat denir. Antik sanat dönemin yaşayış biçimi, inanış şekli ve ideolojik yapısını öğrenmemiz açısından ayrı bir önemi de vardır.

Resim sanatı zaman içinde birçok değişime uğradı ama aslında temel noktalar hep aynıydı. Antik Sanat döneminde Yunanlar evlerinin duvarlarını ve diğer mimari yapıları boyarlardı. Genellikle insan, hayvan ve ayin ya da kurban gibi dini çalışmalar yapıyorlardı. Antik Yunan’da yapılan çömleklerin üstündeki işlemelerden mimari alanında yapılan yapıtların iç ve dış dekorasyonuna kadar geometrik şekillerin sanata dönüştüğü görülür.

Antik Mısır resminde perspektif bulunmamaktadır. Mısır resmi, toplum yaşamında da olduğu gibi hiyerarşi içeriyordu. Bu hiyerarşinin en iyi örneği Firavunların resimlerde diğer kişilerden daha büyük çizilmesidir. Mısır resminde saraylar, mezar odaları gibi yerlere rastlanmaktadır. Bu resimler tarihçiler için belge niteliği taşıyarak tarihte yaşananlara ışık tutar.

Dünya’nın en eski ve süreklilik gösteren sanatı Çin’de görülür. Çin sanatı dekoratif olmasıyla öne çıkmaktadır. Çin’de sanat üretimi genellikle hanedanlık etrafında gerçekleştirilmekteydi.

Eski dil el yazması
Ortaçağ'da dini eserlerde sıklıkla resim ve süslemeler kullanılırdı. |Kaynak: Pixabay

Ortaçağ Sanatı

Ortaçağda resim yapmak günlük bir aktivite olarak henüz görülmüyordu. Daha çok Saatler Kitabı veya Hristiyanlığı anlatan din kitaplarında nasıl ibadet edileceğini anlatmak için bu resimlerden yararlanılırdı.

Renklendirilmiş el yazmaları Ortaçağ sanatının en bilindik örneklerindendir. Daha sonra sanatçılar tahta kalaslar üzerine de resim yapmaya başladı. Sanatçılar eserlerinde perspektifi ele almaya çalışıyorlardı. Giotto di Bondone ve Cimabue, en ünlü Ortaçağ ressamları arasındadır.

Bu dönemde ressamlar resim yapacak malzeme yetersizliğinden yakınırken farklı şekillerde kendilerini ifade etme yollarını keşfettiler.

Örneğin mozaik tekniği ilk Helenistik dönemde keşfedilse de bu dönemde oldukça gelişme kaydetti. Daha fazla renk ve daha çeşitli konu materyalleri ile Bizans sanatçıları özellikle mozaik yeteneklerini geliştirdiler.

Bizanslılar işlemeli çinileri olabilecek en güzel şekilde süslediler ve frizlerin kaldığı yerden fresk resimleri devraldı.

Ortaçağ fresklerinin özelliği uzunca bir dini hikayeyi tasvir etmesi ve kilise tavanları da dahil olmak üzere neredeyse mümkün olan her yüzeye boyanarak etkileyici bir görüntü elde edilmesidir.

Bizanslılar ve Karolenjler tablo ve mozaik pazarını ele geçirmişken, Anglosaksonlar sanatsal ifade aracı olarak metal işçiliğine yöneldiler.

Anglo-Sakson sanat eserleri karmaşık, ayrıntılı ve parlaktır. Mücevherler, zırhlar ve hatta duvar süsleri altın ve gümüşten ustaca işlenmiş ve yüksek parlaklık için bronz cilalanmıştır.

Ortaçağda önemli sanat akımları ortaya çıkmıştır. Bunlardan bazıları; Roman sanatı, Gotik sanatı, Rönesans sanatı, Maniyerizm, Barok ve Rokoko sanatlarıdır.

Gelmiş geçmiş en ünlü ressamları öğrenmek istiyorsanız yazımıza göz atın!

En iyi Resim öğretmenleri müsait
Elyesa
5
5 (30 yorum)
Elyesa
₺400
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Rıdvan
5
5 (8 yorum)
Rıdvan
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Neslihan
5
5 (24 yorum)
Neslihan
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
İrem
5
5 (7 yorum)
İrem
₺75
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Sinem
5
5 (7 yorum)
Sinem
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Adem
5
5 (8 yorum)
Adem
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Benan erdi
5
5 (5 yorum)
Benan erdi
₺50
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mehdi
5
5 (19 yorum)
Mehdi
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Elyesa
5
5 (30 yorum)
Elyesa
₺400
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Rıdvan
5
5 (8 yorum)
Rıdvan
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Neslihan
5
5 (24 yorum)
Neslihan
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
İrem
5
5 (7 yorum)
İrem
₺75
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Sinem
5
5 (7 yorum)
Sinem
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Adem
5
5 (8 yorum)
Adem
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Benan erdi
5
5 (5 yorum)
Benan erdi
₺50
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Mehdi
5
5 (19 yorum)
Mehdi
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Başlayın

Rönesans Dönemi'nde Sanat

Rönesans dönemi resim sanatında devrim niteliğinde yenilikler yaşanmıştır. Sanatçılar artık dini konu çerçevesinde resim yapmak yerine yaşadıkları dünyayı ve insan portrelerini çizmeye başladılar.

Leonardo da Vinci bilimi sanata dahil etmenin yollarını buldu. İnsan anatomisini inceleyerek portreleri daha gerçekçi çizmeye başladı.

Tuvallerin ortaya çıkışı da resim yapma tekniklerini büyük ölçüde etkiledi. Tuvalden sonra bir de tabi şövaleler eklendi.

Resimlerde perspektif kullanılmaya başlandı. Fra Angelico, Andrea Mantegna, Le Tintoret, Sandro Botticelli, Raphael, Leonardo da Vinci, Michaelangelo gibi zamanın en ünlü ressamları çoğunlukla İtalya'dan çıkıyordu.

Barok ve Rokoko Sanat Akımları

Genellikle her sanat akımı birbirine tepki olarak ortaya çıkmıştır. Barok ve Rokoko sanat akımları da buna en açık örnektir.

17.yüzyılın başlarında ressamlar Rönesans sanatından uzaklaşmaya başladı ve zamanla Barok özellikleri ortaya çıktı.

En önemli Barok ressamları şunlardır:

  • Caravaggio
  • Rembrandt
  • Rubens
  • Vélasquez
  • Poussin
  • Georges de la Tour
  • Vermeer

Caravaggio'nun çalışmaları Barok akımına çok iyi bir örnektir. Rönesans tablolarının aksine Barok resimler kasvetli ve trajik sahneleri canlandırır. Sanatçılar eserde duygu uyandırmak için sıklıkla ışık ve gölge ile oynamışlardır.

Sanat tarihçileri, ışık-gölge tekniğinin, resimdeki karakterlerin ve eşyaların mum ışığında aydınlatıldığı izlenimini verdiğini belirtiyorlar. Bolca kontrast kullanımı da yaygındı.

Daha sonra tüm Avrupa'yı Rokoko tarzı ele geçirdi. Bu stili kısaca daha aydınlık ve zaman zaman da erotik olarak tanımlayabiliriz. Bu dekoratif tarz mobilya için kullanılır ve Rokoko tarzı kraliyet mahkemelerinde ve soylularda düzenli olarak bulunurdu. Fransa'daki Watteau, Chardin ve Fragonard, Rokoko stilini benimsemişlerdir.

Neo-Klasizmden Realizme

19. yüzyıl, sanat akımları için çalkantılı bir zaman dilimiydi. Farklı akımların birbiri ardına ortaya çıkması sebebiyle bu yüzyıl sanat tarihi açısından en önemlilerinden biridir.

Neo-Klasizm

18.yüzyılın sonlarına doğru birçok sanatçı sadeliğe dönmek için can atıyordu. Rokoko üslubunun uçarılığı ve Barok döneminin karanlığı, ressamların klasik resme dönmek istemelerine neden oldu.

Aydınlanma Çağı'nda, Pompei'nin kalıntıları keşfedildiğinde Neo-klasik hareket ortaya çıktı. Antik üslup, köklerine dönmek isteyen sanatçılar için bir model görevi gördü.

Bu akım Romantizme kapı araladı.

Romantizm

Romantizm akımı sanat tarihinin en önemli akımlarından biri olarak kabul edilir. Eugène Delacroix, Théodore Géricault ve Francisco de Goya gibi usta ressamlar güçlü duyguları ve melankoliyi yansıtan bu akıma eserler kazandırmıştır. Romantizm akımına ait tablolarda sıklıkla katliam ya da gemi enkazı gibi afet sahneleri resmedilirdi.

Realizm

19.yy’ın 2.yarısında buhar makinasının bulunması, endüstriyel gelişmeler, toplumsal sınıfların oluşması, duygular dünyasından insanı gerçekler dünyasına iter. İşte sanatçılar da bu gelişmelere tepki olarak Realist(gerçekçi) çalışmalara imza atarlar. Realizm aslında Romantizm'e tepki olarak doğmuştur.

19.yüzyılın sonunda fotoğraf makinesinin keşfiyle birlikte sanatçıların resimleri gerçekçi çizmesine gerek kalmamıştı. Yavaş yavaş resim yapmak bir ifade şekline dönüşmeye başlıyordu.

Peki günümüzdeki sanat anlayışı nedir ve ünlü ressamlar kimlerdir?

renkli yüzler Donald Trump
Pop Art hem Amerika’da hem de İngiltere’de aynı zamanda, birbirinden bağımsız olarak ortaya çıkmıştır. |Kaynak:Pixabay

Modern ve Çağdaş Sanat

1872'de Claude Monet'nin İzlenim:Gün Doğumu eseri Salon de Refusés'de sergiye açıldı. O zamanın estetik algısına uymadığından olsa gerek eleştirmenler tarafından acımasızca dalgaya alındı. Tarih boyunca resimlerde düzenli olarak gösterilen derin olaylardan ziyade günlük bir olayı gösteren bir resimdi bu.

Ardından Emperyonist yani İzlenimci akım doğdu ve adını da tam olarak bu resimden aldı bu akım.

Birkaç yıl sonra meşhur Pablo Picasso'yla birlikte modern resim sanatı ortaya çıktı. "Avignonlu Kızlar" eseriyle Picasso, perspektiften veya doğru insan oranlarından yoksun, farklı bir parçayla sanat dünyasına damgasını vurdu. Bununla beraber sanatçı Kübizm'in temellerini atmış oldu.

Arkadaşı Georges Braque ile birlikte sanatın sınırlarını zorladı. Ardından Kandinsky'nin Soyut sanatı, Marcel Duchamp ve Francis Picabia ile Dadaizm ve Sürrealizm ile Dali ve Magritte geldi. Bu akımlarla beraber 20.yüzyılın sanat anlayışı tamamen değişmiş ve günümüz sanatçılarını dahi etkileyen eserler ortaya konmuştur.

Dadaizm ‘Gelenekçi’ sanat anlayışına karşı çıkan ilk sanat akımıdır. Pop Art ise Dadaizm ve Soyut Dışavurumculuğa karşı bir tepki olarak doğmuştur. Zamanının imkanlarından yararlanan Pop Art yani Pop Sanat akımı, iletişim araçları sayesinde, başka hiçbir sanat akımında görülmemiş bir ilgi toplayarak geniş kitlelerine ulaşmıştır.

Bu yazımızda genel olarak sanat tarihinin başlangıcını ve günümüze kadarki  gelişimini inceledik ama elbette daha birçok sanat akımı da mevcut. Dadaizm, Fovizm, Sürrealizm gibi diğer sanat akımları hakkında bilgi almak istiyorsanız özel ders alarak kendinizi geliştirmeyi düşünebilirsiniz.

İstanbul'daki sanatsal etkinlikleri keşfedin.

Superprof'ta sanat tarihi veya online resim dersleri alabileceğiniz birçok resim öğretmeni bulunuyor. Deneyimli resim öğretmenlerinden resim dersi için hemen siteye girin,  kaydolun ve özel ders fiyatlarına bir göz atın!

>

Özel ders öğretmenleri ve öğrencilerini buluşturan platform

İlk ders ücretsiz

Bu yazıyı beğendiniz mi? Puanlayın!

5,00 (1 puanlama)
Loading...

Şule

Selam ben Şule! Seyahat etmeyi, keşfetmeyi ve yeni insanlar tanımayı seven, dillerin yapı ve kurallarına büyük ilgi duyan biriyim.