Yaşam koçluğu geçmişte bu kadar yaygın ve bilindik bir meslek olmadığından yaşam koçluğunu sıra dışı görmek de normaldi. Ancak zamanla bu mesleğin de profesyonel olarak yapılmaya başlanmasıyla aslında o kadar da sıra dışı olmadığı anlaşıldı. Sonuçta yaşam koçlarının misyonları dünyadaki açlığı sona erdirmek ya da herhangi bir coğrafyada barışı sağlamak değildir. Yani yaşam koçları 'kahraman' değillerdir. En azından mesleki tanımlarında kahramanca işler yapmalarını gerektirecek bir şey yoktur!

Bununla birlikte, hiçbir şey bir yaşam koçu dahil olmak üzere hiç kimseyi gerçekten çalıştıkları sürece kahramanca işler yapmaktan da alıkoyamaz.

Yaşam koçları çoğunlukla olağanüstü becerilere sahip sıradan insanlardır.

Bu beceriler, belirli insani nitelikler ile birleştiğinde, sadece insanların yaşamdaki yönlerini bulmalarını sağlamakla kalmaz, aynı zamanda başkalarını hayatlarını her zaman istedikleri gibi yönlendirmeleri için yetkilendirmeleri için onlara güç verir.
Peki, yaşam koçu olmak için nitelikler neler? Yani, yaşam koçluğu nasıl olunur? Yaşam koçu olmak için becerilerden bahsediyoruz? Bu becerilere sahip misiniz? Başkalarına yardımcı olarak kazanç sağladığınız yaşam koçluğu için bu becerilerinizi geliştirir miydiniz?
Şimdi size bir yaşam koçunun ne gibi özelliklere sahip olması gerektiğini elimizden geldiğince açıklayacağız.

Yaşam Koçu Özellikleri

Dünya üzerindeki her insan birbiriden farklıdır. Hepimiz bir insan formuna sahip olsak da karakterlerimiz, becerilerimiz, sevdiğimiz ve sevmediğimiz şeyler farklıdır ve bu da bizi eşsiz yapar. Bunda yanlış bir şey yok!
Bununla birlikte, belirli gruplar arasında hakim olan yetenekler de vardır. Örneğin, bir Türk ya da İngiliz için Fransızca'da U sesini telaffuz etmek zorken, bu sesi anadili Fransızca olan herkes sorunsuz çıkarır. Yani dil gibi doğal bir şeyin bile belirli bir insan kesimini belirlemekte önemini böyle bir örnekle görebiliriz.

Peki "tutum" konusunda nasıl bir örnek verebiliriz?

Çevrenizdeki insanları hiç bu açıdan gözlemlediniz mi? Bazı insanlar her yerde kıyamet ve kasvet görürler ve aksine bazıları o kadar iyimser ki onlar için her şey gökkuşağı ve kelebeklerden oluştur.

Yaşam koçu olmak için kahraman olmanıza gerek yok yaşam koçları da güler ağlar sinirlenir
Herkesin kendine özgü bir kişiliği ve duruşu vardır. Kaynak: Pixabay

Yaşam koçluğu eğitimi sizi gerçekçi olmayan bir şekilde optimist yani iyimser olmaya yönlendirmez. Ancak herhangi bir şeyi gerçekleştirmek için gerekli gayreti göstermeniz için size yol gösterir. Öncelikle, optimist olmak kötü bir şey değildir. Aksine, hayata iyimser bakan insanlar sürekli her şeyin en kötüsünü düşünenlere göre çok daha başarılı olabilirler. Fakat körlük derecesinde iyimser olmak farklıdır. Bu tip kişilerse iyimser olma halini abartıp bir durumun her türlü iyi sonuçlanacağına inanarak o yoldaki zorlukları öngörmekten vazgeçerler.

Bir yaşam koçu körlük derecesinde bir iyimserliğe asla sahip değildir. Danışanlarının elini tutup "her şey sonunda yoluna girecek" gibi basmakalıp sözler söylemez. Çünkü bu söz, bir zorluk karşısında pasifliği işaret eder. Bir yaşam koçu her şeyin yoluna gireceğini görmek için asla sonuna kadar beklemenizi söylemez. Bunun yerine, sizin ve hedeflerinizin arasında duran engelleri belirlemenize ve bunları aşmak için yollar aramanıza yardımcı olurlar.

Yani engeller ve zorluklarla dolu bir yolda yaşam koçunuz sizi öncelikle bu engelleri belirlemeniz daha sonrasında bu engelleri aşmanız için çözüm aramaya yönlendirir ve bu süreçte sizle ortaklık yapar. Bu noktada, sizle hedefleriniz arasında duran engel psikolojik bir durumsa sizi bir klinik psikoloğa ya da terapiste yönlendirecektir. Bir yaşam koçu size psikolojik danışmanlık veremez, dolayısıyla böyle bir ihtiyacınız söz konusuysa işin uzmanlarıyla görüşmek sizin için daha faydalı olacaktır.

Yaşam koçu olmak için ne gerekli sorusunun cevabı gösterilen gayrettir doğa size huzur verebilir
Bir yaşam koçu sizi aşırı derecede iyimser olmaya değil bir işi gerçekleştirmek için gayret göstermeye teşvik eder. Kaynak: Pixabay

İletişim

İletişim kurma sanatı, hem konuşmayı hem de dinlemeyi içeren iki aşamalı bir süreçtir. Dinlemek hayat koçları için o kadar önemlidir ki yaşam koçluğu eğitimi alırken dinlemenin üç seviyesini de öğrenirler. Yapılan çalışmalara göre, insanların çoğu diyalog kurdukları esnada konuşmadıkları zamanı verecekleri cevabı tasarlamak için harcamaktadır. Yani çoğu insan gerçekten anlamak için değil, cevap vermek için dinliyor.

Sizin de hiç iş arkadaşınız, iş dışındaki arkadaşlarınız ya da okul arkadaşlarınız tarafından gerçekten dinlenmediğinizi hissettiğiniz oldu mu? Bununla birlikte, arkadaşlarınız tarafından iyi bir dinleyici olarak görülmeniz de sizi iyi bir yaşam koçu yapacak diye bir kaide yoktur. Çünkü yaşam koçları yalnızca iyi bir dinleyici değil aynı zamanda etkili dinleyicilerdir.

Etkili dinleme, kelimelerin arkasında saklanan anlamı çözebilmeyi gerektirir. Söylenen şeylerdeki nüanslara dikkat etmek ve söyleyen kişinin kelimelerini nasıl seçtiğine dikkat etmek çok önemlidir. Aslında farkında olmadan karşımızdaki kişiye ve içinde bulunduğumuz durumun bize ne hissettirdiğine bağlı olarak farklı tonlarda konuşuruz ve kelime seçimimizi bunlara göre yaparız. İyi bir yaşam koçu bütün bunları anlayacak kabiliyete sahiptir. Dolayısıyla aslında iyi bir dinleyici olmalarının yanında, detaylara dikkat edip anlam da çıkarabilirler.

Bazı insanlar yaşam koçlarıyla ilişki koçlarını karıştırabilirler. Ya da, birlikte çalıştığı yaşam koçundan ilişkisiyle ilgili tavsiye isteyen insanlar olabilir. Tekrar hatırlatmalıyız ki; ilişki koçları, yaşam koçlarından farklıdırlar. Yalnızca spesifik bir dala yoğunlaştıkları için hayatınızın yeterince iyi olmadığını düşündüğünüz tek açısı ilişkinizle ilgiliyse o zaman bir ilişki koçundan yardım almayı düşünebilirsiniz. Bu iş hayatınız ya da sağlığınız ile ilgili de olabilir. Bir yaşam koçu, sizin hırslarınızı ve hayattan beklentilerinizi dinleyecek, ve başarılı olma yolunuza neyin veya nelerin taş koyduğunu belirlemenize yardımcı olduktan sonra hedeflerinize ulaşmanız için bir eylem planı oluşturmanıza destek olacaktır.

İletişimin ikinci yönü olan konuşma da tüm yaşam koçlarının geliştirdikleri bir beceridir.
Geni bir kelime dağarcığına sahip olmak ya da süslü cümleler kurmak etkili bir konuşmacı olmak için yeterli değildir. Etkili bir konuşmacı doğru mesajı iletmek için doğru bir ses tonuyla doğru kelimeleri seçer, ki bu da yaşam koçunun uzmanlaştığı konulardan bir tanesidir.

Yaşam koçunuz sizi kimi zaman cesaretlendirecek kimi zaman da motive edecektir. Durum her ne olursa olsun yaşam koçunuzun sizle en doğru şekilde konuşacağına emin olabilirsiniz. Tabii kii, yaşam koçunuz size her zaman duymak istediğiniz şeyleri söylemeyebilir. Olması gereken de budur, hedeflerinizi gerçekleştirmek için çıktığınız yol engebeli olacağından her zaman gerçekçi şeyler duymak çok daha iyi olacaktır.

Etik Yemini

Hepimiz etiğin ne anlama geldiğini bilir ve hangi sektörde hizmet alırsak alalım bize hizmet sağlayacak kişilerin de mesleklerinin gerektirdiği etiğe bağlı kalmalarını umarız.

Tabii ki, herkesin etik kurallara sıkı sıkıya bağlı olduğu bir dünyada da yaşamıyoruz. Ancak yaşam koçluğu için etik çok önemlidir. İyi bir yaşam koçu aldığı koçluk eğitiminde etik kuralları öğrenmiştir ve bu kuralları uygulayacağına and içmiştir.

Uluslararası Koçluk Federasyonu'na (ICF) göre etik davranış standarlarından bazıları,

  • Müşterilerin, potansiyel müşterilerin veya sponsorların koçluk sürecinin veya koç olarak kendimin potansiyel değeri konusunda, etik olarak doğru olduğunu bildiklerimi söyleyeceğim.
  • Koçluk görevim süresince alınan tüm kayıtların gizliliği, güvenliği ve kişiye özel oluşunu göz önüne alacağım ve geçerli yasalar anlaşmalarla uyumlu olacak şekilde koruyacağım, saklayacağım ve yok edeğim.

gibi maddeleri de kapsamaktadır.

Yaşam koçu olmak için etik bilmek gerekir dünyaya çıkan merdiven etikten geçer
Bir yaşam koçu hedeflerinize ulaşmanıza yardımcı olurken etik davranı standartlarından da ödün vermez. Kaynak: Pixabay

Yaşam Koçluğu Organizasyon Becerileri

Yaşam koçlarının kazanç sağladıkları meslek insanların hayatlarını yola getirmekte yardımcı olmayı da gerektirdiği için yaşam koçlarının aşırı organize insanlar olduğunu düşünebilirsiniz. Yaşam koçu ofisi nasıl olmalı sorusuna cevap olarak bile aşırı düzenli bir oda düşündünüz değil mi? Ama aslında öyle aşırı organize olmak zorunda değiller!
Yaşam koçluğu eğitimi almış birçok koç size organizasyonun abartıldığını söyleyebilir. Tabii ki, yaşam koçluğu yapan herkes için organizasyon yeteceği önemli bir yer tutar. Fakat asıl mühim olan bölümlere ayırabilmektir.

Bunu söyle açıklayalım; bir yaşam koçu ilk görüşmenizde kendisine dert yakınmaya başlarsanız sizinle empati yapacaktır ve duygularınızı paylaşacaktır, ancak bu sizin için kafasında çizdiği plandan taviz vermesine yol açmayacaktır.
Aynı şekilde, yaşam koçları da bizler gibi insan olduklarından kişisel hayatlarında yolunda gitmeyen bir durumdan ötürü kötü bir gün geçirebilirler. Fakat bu sizle olan seanslarında takındığı tavra asla yansımayacaktır. Kendi kişisel meseleleri için sinirini sizden çıkarmayacak ya da duygularını belli etmeyecektir.

Yaşam koçunuz kendisini tamamen size adayacaktır. Bir yaşam koçu danışanlarına sadık ve saygılıdır. Seanslarda konuşulan her şey aranızda kalacaktır. İyi bir yaşam koçunun ağzından "bir zamanlar X isminde bir danışanım vardı..." şeklinde bir cümle duyamazsınız. Bu hiçbir şekilde etik değildir. Çünkü profesyonel yaşam koçları geçmiş başarılarını göstermek için danışanlarıyla olan gizliliği ihlal etmezler.

Yaşam Koçlarının Motive Edici Özellikleri

Her alandan koçun motive etmek için farklı bir yöntemi vardır. Motivasyonunu sahada sağlayan bir spor koçunun aksine yaşam koçları bunu genelde siz rahat bir koltuğun üzerindeyken yaparlar.
Öncelikle, bir yaşam koçu kendisine başvuran kişinin yaşamında bir şeylerin iyi gitmediğini ve bu yüzden desteğe ihtiyaç duyduğunu bilir. Dolayısıyla ilk etapta yapmaya çalışacağı şey, danışanını olabildiğince rahat hissettirmek ve hayatıyla ilgili ne gibi sorunlar olduğunu öğrenmek olacaktır. Sizin kişisel gelişiminizi hızlandırmak için bu yola girdiğinizin farkında olan yaşam koçları sizi tamamen odak noktası haline getirir ve size yoğunlaşır. Belirlediğiniz kilometre taşlarına ulaşmanıza engel olacak çevresel etkenlerden ziyade dikkatini tamamen size yönlendirir.
Yeri gelmişken, yaşam koçunuzdan mentorluk yapmasını beklemeniz doğru olmaz. Yaşam koçları ize arzu ettiğiniz sonuçları elde etmeniz için ne yapmanız gerektiğini söyleyip direktifler vermeyecektir, bunun yerine bu yolda ilerlerken hangi adımları attığınızı ve atmadığınız adımları neden atmadığınızı sorgulayacak ve bu konuda sizlere destek olacaktır.

Özetlemek gerekirse, kimler yaşam koçu olabilir sorusuna birçok cevap olsa da, bir yaşam koçunun sahip olması gereken özelliklerden en önemlileri:

  • İletişim becerileri - hem dinleme hem de konuşma açısından
  • Etik davranış standartlarına özen göstermek
  • İşini yapmak için gösterdiği gayret ve heves
  • Etkililik: Hedeflerinizi gerçekleştirme yolunda çıkan zorlukların kökenine inip onları çözmeniz için size destek olmak
  • Güçlü ve güçlendirici olmak
  • İlham vermek

Siz de giderek daha popüler hale gelen bu mesleği icra edebilecek yetkinliğe sahip olmak mı istiyorsunuz? Çok şanslısınız çünkü yaşam koçluğu giderek daha çok değer kazanan mesleklerden bir tanesidir ve bu alanda kendinizi geliştirebilmeniz için birçok fırsat vardır. Siz de en kısa zamanda yaşam koçluğu sertifikası alıp başkalarının hayatına dokunabilirsiniz. İyi şanslar!

öğretmenine mi ihtiyacınız var?

Makaleyi beğendiniz mi?

5,00/5 - 1 vote(s)
Loading...

Nazlı Ece

Merhaba! Ben Nazlı. Farklı kültürlere ve dillere ilgi duyan bir çevirmenim. Bununla birlikte Avrupa Çalışmaları alanında da aktif bir sekilde makale yazıyorum ve çeşitli bloglarda içerik üretiyorum. Kısacası yazmak ve çevirmek benim en büyük hobilerimden!