Yıllar önce tek bilgi kaynakları profesörleri veya kampüs kütüphaneleri olan kimya öğrencilerini hayal edin. Günümüzde dünyanın başka yerlerinde yakın zamanda yapılan bazı müthiş keşifler nedeniyle bu tür kaynaklar çok eskimiş olabilir.

Kişisel mektuplar, konferanslar ve yayınlar, bilim insanlarının bilimsel bilgi konusunda güncel kalmasının yollarıydı. Ama günümüzde çok daha fazla seçenek var.

Bunları günümüzdeki imkânlarla karşılaştırın: E-postalar, videolar, ortak çalışma platformları, belge paylaşma yazılımları ve online dersler...

Ve gelmiş geçmiş en güçlü kütüphane; bilginin bekçisi ve dağıtıcısı: Arama motoru.

Tıpkı bir insan kütüphaneciye belirli bir konudaki kitapları ararken soru sorabileceğiniz gibi arama motorları da yazdığınız anahtar kelimelere en yakın sonuçları göstererek sorularınıza yanıt verir.

Burada Superprof'ta, üniversite sınavlarında kimyadan sorumlu olacağınız konulara ve yardım alabileceğiniz kaynaklara değineceğiz.

Kimya turuncu sıvılarla dolu cam şişeler
Kimyayı temelden öğrenmek için çeşitli online kaynaklar bulabilirsiniz. | Kaynak: Unsplash
En iyi Kimya öğretmenleri müsait
Zeynep
5
5 (18 yorum)
Zeynep
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Hakan
5
5 (18 yorum)
Hakan
₺175
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Berk
5
5 (43 yorum)
Berk
₺400
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Naim
5
5 (11 yorum)
Naim
₺300
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
R . Mert
5
5 (8 yorum)
R . Mert
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Harun
5
5 (24 yorum)
Harun
₺250
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Zeynep i̇kra
5
5 (15 yorum)
Zeynep i̇kra
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Şenay
5
5 (37 yorum)
Şenay
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Zeynep
5
5 (18 yorum)
Zeynep
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Hakan
5
5 (18 yorum)
Hakan
₺175
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Berk
5
5 (43 yorum)
Berk
₺400
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Naim
5
5 (11 yorum)
Naim
₺300
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
R . Mert
5
5 (8 yorum)
R . Mert
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Harun
5
5 (24 yorum)
Harun
₺250
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Zeynep i̇kra
5
5 (15 yorum)
Zeynep i̇kra
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Şenay
5
5 (37 yorum)
Şenay
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Başlayın

TYT - AYT Kimya Konuları

Kimya Bilimi

Kimya; maddenin nitelik ve özelliklerini, yapısını, bileşimindeki değişiklikleri, aldığı farklı şekilleri, farklı maddelerin birbirine etkisini inceleyen ve elde edilen sonuçları yasalarla ortaya koyan bilim dalıdır.

Atom ve Periyodik Sistem

Bir elementin bütün özelliğini taşıyan en küçük parçasına atom denir.

Atom Modelleri:

Dalton Atom Modeli

  • Madde, atom isimli bölünemeyen taneciklerden oluşur.
  • Aynı elementin atomları birbiriyle aynı büyüklükte, farklı elementlerin atomları birbirinden tamamen farklı büyüklükte olur.
  • Tepkimelerde atomlar korunur.
  • Atomların birleşmeleri sonucunda moleküller oluşur.

Thomson Atom Modeli

Thomson atom modelinde çekirdek kavramı yoktur. Bu modelde taneciklerin atomun her yanına rastgele dağıldığı düşünülmektedir. Bu atom modelinde yüksüz nötron taneciklerine yer verilmez. Ayrıca elektron ve de protonların da atomda rastgele bulunduğu söylenir.

Rutherford Atom Modeli

Rutherford bir deney yapmış ve bu deney sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır:

  • Atomda büyük boşluklar vardır.
  • Işınların küçük bir kısmı kırılıyor ve çok küçük bir kısmı yansıyor: Öyleyse atomda + (pozitif) yükler çekirdek adı verilen küçük bir hacimde toplanıyor.
  • Atom kütlesinin de çoğu çekirdekte toplanıyor.
  • Atomda pozitif yüklü tanecikler kadar elektron, çekirdeğin etrafında yer alıyor ve elektronlar, atom hacminin büyük bir bölümünü kaplıyor.

Bohr Atom Modeli 

1913 senesinde Rutherford atom modelindeki eksiklikleri gidermek ve Balmer’ın hidrojen atomu çeşitliliği yöntemini açıklamak amacıyla Einstein’ın foton kuramlarını ve Planck’ın kuantum modelini kullanarak oluşturulan bir modeldir.

Bohr atom modeli, bir atomdaki elektronların çekirdekten belli uzaklıktaki yörüngelerde hareket ettiğini belirtir.

Periyodik Sistem

Periyodik cetvel veya tablo, kimyasal elementlerin sınıflandırılması için geliştirilmiştir. Bu tabloda tüm elementler atom numaralarına göre sıralanmıştır. Mucidi Rus kimyager Dmitri Mendeleyev kabul edilir. 1869'da atomları artan atom ağırlığına göre sıraladığında belli özelliklerin tekrarlandığını fark eden Mendeleyev, bu özellikleri tekrarlanan elementleri aynı sütuna yerleştirdi ve buna periyot adını verdi.

Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

Atomların bir elementin fiziksel ve kimyasal özelliklerini gösteren en küçük birimleri olduğunu söylemiştik. Yani atomlar bölünemezler. Moleküller ise aynı veya farklı cins birkaç atomun bir araya gelmesiyle oluşan yapılara denir. En küçük molekül iki atomlu olur. İyonlar, elektron sayısı proton sayısına eşit olmayan yapılardır. Radikaller ise eşleşmemiş elektronu olan atom, molekül veya iyonlardır.

Kimyasal türler arasında güçlü ve zayıf etkileşimler meydana gelir. Güçlü etkileşimlerde kimyasal türler arasındaki itme ve çekme kuvvetleri aynı anda gerçekleşir. Çekme kuvvetleri itme kuvvetlerinden fazlaysa türler arasında kimyasal bir bağ oluşur. Bu tür etkileşimlere güçlü etkileşimler denir: İyonik bağ, kovalent bağ ve metalik bağ.

Zayıf etkileşimler ise fiziksel bağlardır: Hidrojen bağları ve Van Der Waals Kuvvetleri.

Kimyasal Hesaplamalar

Bu ünitede kütle, mol sayısı, molekül sayısı, atom sayısı ve gazlar için normal şartlarda hacim kavramlarını birbirleriyle ilişkilendirerek hesaplamalar yapılır. Sınırlayıcı bileşen hesapları üzerinde durulur. Tepkime denklemleri temelinde % verim hesapları yapılır.

Cep telefonuna bakan siyah kazaklı insan
Telefondan bile özel kimya dersleri alabilirsiniz. | Kaynak: Unsplash

Mol Kavramı

Mol kelimesi, Latincede "büyük yığın" demektir.

1 mol, 602.000.000.000.000.000.000.000 taneciktir veya daha kısa şekilde 6,02×1023 sayısıyla ifade edilir. Bu sayıya Avogadro sayısı denir ve "NA" ile gösterilir. Mol, herhangi bir maddenin Avogadro sayısı (6,02×1023 ) kadar tanecik (atom, molekül, formül birim, iyon) içeren miktarına denir.

Kimyanın Temel Kanunları

Kimyanın temel kanunlarını aslında herkesin bilmesi gerekir. Sonuçta etkili bir şekilde kimya çalışmak istiyorsanız önce sağlam bir temel oluşturmalısınız.

  • Kütlenin Korunması Kanunu (Lavoisier Yasası)
  • Sabit Oranlar Kanunu (Proust Yasası)
  • Katlı Oranlar Kanunu (Dalton yasası)
  • Birleşen Hacim Oranları Kanunu (Gay-Lussac yasası)

Asit, Baz ve Tuz

Maddeler asit veya baz olarak nitelendirilebilir. Asit-baz reaksiyonu, yaygın bir kimyasal tepkime türüdür. Bir maddenin veya sıvının pH'ını belirlemek için bu tepkime kullanışlı olabilir.

Birçok bilim insanı pH seviyesini hesaplamak, maddeleri doğru bir şekilde tanımlamak ve tepkimeleri dikkate gözlemlemek için kendi asit-baz teorisini ortaya koymuştur.

Svante Arrhenius - Asitler ve Bazlar

Bu asit teorisi 1884'te ortaya çıkmış ve günümüzde en yaygın teorilerden biridir. Arrhenius, zamanının çoğunu tuzun suya konulduğunda gösterdiği değişiklikleri gözlemleyerek geçirdi. Bu asit teorisinde suya ihtiyaç vardır. Sadece hidrojen iyonları üretmek için gereken protik asitlere, hidroksit asitlerine yer verilir. Asitler sulu çözeltilerde H+ iyonları üretir ve bazlar sıvılarda OH- iyonları üretir.

Gilbert Newton Lewis - Asitler ve Bazlar

Sadece elektron çiftlerinin incelendiği ve protonların dışarıda bırakıldığı bir teori olması nedeniyle zayıf bir teori olarak kabul edilir. Bu teorinin temeli, asitlerin elektron çifti alıcıları ve bazların elektron çifti vericileri olmasına dayanır.

Brønsted-Lowry Asit Teorisi

Asit-baz tepkimeleri, proton salan bir asit ve protonu kabul eden bir baz olarak tarif edilmektedir. Bu teorinin özelliklerinden bazıları asitlerin proton vericileri, bazların proton alıcıları, su bazlı çözeltilerin kabul edilebilir olması, hidroksit dışındaki bazların herkes tarafından kabul edilebilir olması ve sadece protik asitlerin kabul edilebilir olmasıdır.

Asitler farklı özelliklere sahiptir ve ekşi tadı, aşındırıcı özelliği ile ayırt edilebilirler. Su çözeltileri elektrik akımını iletir ve tuz ve su oluşturmak için bazlarla tepkimeye girerler. Bunlar asitlerin özelliklerinden sadece birkaçıdır. Asitleri belirlemenin tabii ki başka yolları da vardır.

Bazlar ise acı tadıyla, kaygan ve sabunlu hissiyle ayırt edilebilir. Ayrıca turnusol rengini değiştirmezler.

Düzenli olarak gözlemlenebilen farklı asit türleri şunlardır:

  • Sitrik asit
  • Laktik asit
  • Sirke
  • Karbonik asit
  • Askorbik asit

En yaygın baz türleri şunlardır:

  • Deterjanlar
  • Sabunlar
  • Çamaşır sodası
  • Ev için amonyak

Kimya sınavınıza hazırlanırken iyi bir temel oluşturmada zorlanıyorsanız bir Superprof kimya öğretmeninden yardım alabilirsiniz!

Maddenin Hâlleri

Katı hâlde parçacıklar sıkı sıkı bir arada olur. Parçacıklar arasındaki bağlanma güçlüdür. Serbestçe hareket edemezler ama titreşim oluşturabilirler. Bir katı sabittir, belli bir hacmi ve şekli vardır.

Sıvı hâlde parçacıklar akışkandır ve bulunduğu kabın şeklini alır. Basınçtan bağımsız olarak sabit bir hacimde kaır.

Gazlar ise sıkıştırılabilirler ve bulundukları kabın şekline uymaları gerekmez. Hatta bulundukları kabı genişletebilirler. Moleküller kinetik enerjiye sahip olduğundan moleküller arası kuvvet çok azdır.

Karışımlar

Birden fazla maddenin kimyasal özellikleri değişmeyecek şekilde bir araya gelmesiyle oluşan madde topluluğuna karışım denir. Homojen ve heterojen olmak üzere ikiye ayrılır. Homojen karışımlar, her tarafında aynı özelliği gösteren, tek bir madde gibi görünen karışımlara denir. Bu karışımlara "çözelti" de denir. Tuzlu su, şekerli su, alkollü su homojen karışımın en yaygın örnekleridir. Heterojen karışımlar ise her tarafta aynı özellikleri göstermeyen ve taneciklerin gözle görülebildiği karışımlardır. Bitki yaprağı, sis, toprak heterojen karışım örnekleridir.

AYT Kimya Konuları

Yukarıdakilere ek olarak sorumlu olacağınız AYT kimya konuları ise şöyle:

  • Atom ve Periyodik Sistem
  • Modern Atom Teorisi
  • Gazlar
  • Çözeltiler
  • Kimyasal Tepkimelerde Enerji
  • Kimyasal Tepkimelerde Hız
  • Kimyasal Tepkimelerde Denge
  • Asit-Baz Dengesi
  • Çözünürlük Dengesi
  • Kimya ve Elektrik
  • Karbon Kimyasına Giriş
  • Organik Kimya
En iyi Kimya öğretmenleri müsait
Zeynep
5
5 (18 yorum)
Zeynep
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Hakan
5
5 (18 yorum)
Hakan
₺175
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Berk
5
5 (43 yorum)
Berk
₺400
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Naim
5
5 (11 yorum)
Naim
₺300
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
R . Mert
5
5 (8 yorum)
R . Mert
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Harun
5
5 (24 yorum)
Harun
₺250
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Zeynep i̇kra
5
5 (15 yorum)
Zeynep i̇kra
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Şenay
5
5 (37 yorum)
Şenay
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Zeynep
5
5 (18 yorum)
Zeynep
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Hakan
5
5 (18 yorum)
Hakan
₺175
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Berk
5
5 (43 yorum)
Berk
₺400
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Naim
5
5 (11 yorum)
Naim
₺300
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
R . Mert
5
5 (8 yorum)
R . Mert
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Harun
5
5 (24 yorum)
Harun
₺250
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Zeynep i̇kra
5
5 (15 yorum)
Zeynep i̇kra
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Şenay
5
5 (37 yorum)
Şenay
₺150
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Başlayın

Kimya Podcast Yayınları

Okuduğunu anlamaktansa duyduğunu anlayan biriyseniz podcast yayınlarıyla kimya tekrarı yapabilir, yeni konular öğrenebilirsiniz.

Apple ve Spotify gibi programlarda bulabileceğiniz ücretsiz podcast yayınlarıyla dilediğiniz yerde kimya çalışabilirsiniz. Otobüste, arabada, evde, ders aralarında, öğle tatillerinde... Seçenekler sınırsız!

Üstelik bu gibi platformlarda sadece kimya konularını değil, kimyaya dair ilginç bilgiler öğrenebilirsiniz. AYT ve TYT'ye etkili çalışma yollarını, kimya üzerine farklı sohbetler dinleyebilirsiniz.

Spotify'da bulacağınız kimya podcast yayınlarını indirip dilediğiniz yerde internete ihtiyaç duymadan dinleyebilirsiniz.

Herkesin öğrenme şekli farklıdır, siz de kendinize en uygun olanı bulun!

Superprof Öğretmenleriyle Kimya Dersleri

Kimyayı öğrenmek de diğer sayısal konular gibi zor olabilir. Matematik ve fizikten sonra kimya da öğrencilerin korkulu rüyası hâline geldi. Üstelik çoğu öğrenci kalabalık sınıflar nedeniyle ya geride kalıyor ya da anlamadığı yerleri öğretmene sormaya vakit bulamıyor. Tam bu noktada bir özel kimya öğretmeni devreye girebilir ve daha yüksek netler yapmanıza yardımcı olabilir.

Bir kimya özel ders öğretmeni bulmak artık çok da zor değil!

Superprof'ta 10.000'i aşkın kimya öğretmeni sizi bekliyor!

Superprof'ta kimya derslerinin saatlik ücreti ortalama 64 TL.

Bu ücreti etkileyen birçok faktör var. Öğretmenin aldığı eğitimler, mezun olduğu okul, ders verdiği seviye, sizin seviyeniz ve hatta yaşadığınız yer bile ücreti etkileyebiliyor. Dilerseniz online dersler alarak daha hesaplı dersler alabilirsiniz.

Superprof'taki öğretmenlerin profillerine bakarak tüm bu bilgileri kendiniz okuyabilirsiniz. Öğretmenin nerede hangi bölümü okuduğunu, kimyanın hangi alanlarında ve hangi seviyede dersler verdiğini öğrenebilirsiniz. Ayrıca önceden ders verdiği öğrencilerin değerlendirmelerini de okuyabilirsiniz. Böylece öğretmen hakkında bir fikir sahibi olursunuz.

Superprof'tan ders almanın en güzel yanlarından biri de çoğu öğretmenin ilk dersleri ücretsiz vermesi. Öğretmenle önce bir deneme dersi yapabilir, derslerin size göre olup olmayacağına karar verebilirsiniz. Özel kimya öğretmeni kadar iyi olursa olsun yöntemleri size uymayabilir, ders işleme tarzını sevmeyebilirsiniz, aranızdaki elektrik hoşunuza gitmeyebilir. Ücretsiz deneme dersiyle bir öğretmenle anlaşmadan önce tüm bu riskleri ortadan kaldırabilirsiniz.

Online kimya dersleri ile nerede olursanız olun Türkiye'nin hatta dünyanın farklı yerlerindeki kimya öğretmenlerinden dersler alabilirsiniz. Üstelik webcam aracılığıyla yapılan dersler diğerlerine kıyasla daha ucuz olabiliyor.

Superprof öğretmeninizden faydalanabileceğiniz kimya sitelerini öğrenebilir, boş zamanlarınızda tekrar yapabilirsiniz.

Elinde kahve tutan kucağında laptop olan kadın
Evden kimya çalışırken online testler çözerek kendinizi deneyebilirsiniz. | Kaynak: Unsplash

Önerilen Kimya Kaynakları

Kimya sınavlarına hazırlanan öğrencilerin en çok tercih ettiği kaynaklar şöyle:

  • Palme Yayıncılık AYT TYT Kimya Soru Kitabı - Hakan Söylemez
  • Aydın Yayınları - AYT TYT Kimya Soru Bankası
  • Benim Hocam Yayınları AYT 2022 Kimya Video Ders Defteri
  • Orbital Yayınları AYT Kimya Soru Bankası - Doç. Dr. Serkan Yavuz
  • Benim Hocam AYT 2022 Kimya Soru Bankası - Görkem Şahin
  • Üçdörtbeş Yayınları AYT Kimya Konu Özetli Soru Bankası
  • Miray Yayınları AYT Video Çözümlü Kimya Soru Bankası
  • A Yayınları TYT AYT Kimya Son 20 Yıl Konularına Göre Tamamı Çözümlü Çıkmış Sorular
  • Çap Yayınları Kimya Soru Bankası
  • Organik Kimya Konu Özetli Soru Bankası Tamamı Çözümlü
  • Tonguç Akademi Kimya Adası AYT Konu Özetli Kimya Soru Bankası
  • Aktif Öğrenme Yayınları AYT Aktif Kimya 0 dan Başlayanlara - Mehmet Fatih Genç
  • Limit Yayınları 2020 AYT Kimya Soru Bankası

Siz de farklı kaynaklar ve materyaller deneyerek kimya bilginizi geliştirebilir, sınava daha iyi hazırlanabilirsiniz!

>

Özel ders öğretmenleri ve öğrencilerini buluşturan platform

İlk ders ücretsiz

Bu yazıyı beğendiniz mi? Puanlayın!

5,00 (2 puanlama)
Loading...

Seda

Spor yapmayı, film izlemeyi seven; farklı bir kültürü keşfederken ilk yemeklerini deneyen bir çevirmenim.