Jane Austen, İngiliz edebiyatının gelmiş geçmiş en sevilen ve en çok konuşulan yazarlarından biri. 1775 yılında Steventon’da bir köy papazının kızı olarak dünyaya gelen Austen, aradan geçen 250 yıla rağmen hâlâ okurları büyülemeye devam eden hikâyeler kaleme aldı. Keskin zekâsı, toplumsal hayata dair muzip gözlemleri ve hafızalara kazınan karakterleri; sayısız film uyarlamasına, akademik çalışmaya ve kendilerine dünya çapında "Janeite" diyen tutkulu bir hayran kitlesinin doğmasına vesile oldu.
Peki, "Regency" (Naiplik) döneminin bu eşsiz kraliçesini ne kadar yakından tanıyorsunuz? Jane Austen testinde; yazarın hayatını, Jane Austen kitapları arasındaki o derin bağları ve bıraktığı edebi mirası kapsayan 15 soru sizi bekliyor. İster tüm romanlarını defalarca okumuş bir uzman olun, ister sadece beyazperdedeki uyarlamalarına hayranlık duyun; bu bilgi yarışması sınırlarınızı zorlayacak. Çayınızı hazırlayın, en sevdiğiniz köşeye kurulun ve başlayalım. Üstelik her cevabın yanında, bilginize bilgi katacak detaylı açıklamaları da bulabileceksiniz.
Quiz
Quiz :
Jane Austen'ın Hayatı ve Mirası
Testte bilginizi ölçtünüz, şimdi gelin o çok sevdiğimiz romanların arkasındaki büyüleyici hayata biraz daha yakından bakalım. Austen'ın dünyasını anlamak, eserlerini okurken aldığınız keyfi artırmakla kalmaz, bir sonraki testte tüm soruları doğru cevaplamanıza da yardımcı olabilir!
İlk Yılları ve Aile Bağları
Jane Austen, 16 Aralık 1775'te Hampshire'ın sakin bir köyü olan Steventon'da dünyaya geldi. Babası George Austen, bölgenin papazıydı; bu durum Jane’in toplumun her kesimini gözlemleyebileceği bir sosyal çevrede büyümesini sağladı. Sekiz kardeşin yedincisi olan Jane, eğitime ve edebiyata büyük değer veren, hayat dolu ve birbirine sıkı sıkıya bağlı bir aile içinde yetişti.
Austen hanesi, yaratıcılığın ve kahkahanın eksik olmadığı bir yuvaydı. Aile üyeleri sık sık kendi aralarında tiyatro oyunları sahneler ve hep birlikte kitap okuma saatleri düzenlerlerdi. Jane’in hikâye anlatıcılığı konusundaki yeteneği, henüz küçük bir çocukken bu canlı ve edebi ortamda filizlenmeye başladı.
Hayatı boyunca Jane’in en yakın sırdaşı, akıl hocası ve dostu ise ablası Cassandra oldu. Aynı odayı paylaşan, birbirlerine sayısız mektup yazan bu iki kardeş, Jane’in son nefesine kadar birbirlerine kopmaz bağlarla bağlı kaldılar.
Jane’in ölümünden sonra Cassandra, kardeşinin mahremiyetini korumak amacıyla mektuplarının büyük bir kısmını ne yazık ki yok etti. Ancak günümüze ulaşmayı başaran az sayıdaki yazışma bile bizlere Jane Austen’ın günlük hayatı, keskin fikirleri ve o meşhur muzip mizah anlayışı hakkında paha biçilemez ipuçları sunuyor.
Edebi Kariyeri ve Başlıca Eserleri
Jane Austen’ın tamamlanmış altı romanı; aşk, evlilik, toplumsal sınıf farklılıkları ve bireyin ahlaki gelişimini odağına alır. Bu hikâyelerin fonunda ise her zaman İngiliz taşra soylularının (landed gentry) o kendine has, kurallarla örülü dünyası vardır. Austen’ın yazım tarzı, zarif bir üslubu keskin bir toplumsal yergiyle birleştirir.
Onun ustalığının sırrı, "serbest dolaylı anlatım" (free indirect discourse) tekniğini kullanmasında yatar. Bu teknik sayesinde okur, karakterlerin zihninden geçen en mahrem düşüncelere birer gizli ortak gibi erişebilir; olayları onların gözünden yaşarken yazarın muzip sesini de duymaya devam eder.
| Roman Adı | Yazım Tarihi | Yayınlanma Tarihi | Önemli Karakterler | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Akıl ve Tutku (Sense and Sensibility) | 1795–1811 | 1811 | Elinor Dashwood, Marianne Dashwood | ||
| Aşk ve Gurur (Pride and Prejudice) | 1796–1797 | 1813 | Elizabeth Bennet, Bay Darcy | ||
| Mansfield Park | 1811–1813 | 1814 | Fanny Price, Edmund Bertram | ||
| Emma | 1814–1815 | 1815 | Emma Woodhouse, Bay Knightley | ||
| Northanger Manastırı (Northanger Abbey) | 1798–1799 | 1817 | Catherine Morland | ||
| İkna (Persuasion) | 1815–1816 | 1817 | Anne Elliot, Kaptan Wentworth |
Jane Austen kitapları bugün dünya çapında milyonlarca satsa da, yazar hayattayken durum çok farklıydı. Romanları o dönem isimsiz olarak, sadece "Bir Hanımefendi Tarafından" imzasıyla yayımlandı. Kendi döneminde yazarlığından kazandığı miktar oldukça mütevazıydı; hayatı boyunca toplamda yalnızca 630 ile 684 sterlin civarında bir kazanç elde edebildi. Ne yazık ki Austen, eserlerinin gelecekte ulaşacağı o devasa ve olağanüstü şöhreti hiçbir zaman öğrenemedi.
Büyük bir servete sahip olan bekâr bir erkeğin, bir eşe ihtiyaç duyduğu, tüm dünya tarafından kabul edilen bir gerçektir.
Aşk ve Gurur'un açılış cümlesi
Ölümünden Sonra Gelen Şöhret ve Uyarlamalar
Jane Austen, 18 Temmuz 1817'de Winchester'da, henüz 41 yaşındayken hayata gözlerini yumdu. Ölüm nedeni kesin olarak belirlenemese de günümüzde Addison hastalığı veya Hodgkin lenfoma olduğuna dair çeşitli teoriler bulunmaktadır. Cenazesi Winchester Katedrali’ne defnedilmiştir. Ölümünden kısa bir süre sonra, aynı yıl içinde Northanger Manastırı ve İkna romanları yayımlandı. Bu baskılara kardeşi Henry tarafından eklenen biyografik notla, Jane Austen'ın kimliği ilk kez resmen dünyaya duyuruldu.
Yazarın itibarı 19. ve 20. yüzyıllar boyunca istikrarlı bir şekilde arttı ve bugün dünya çapında evrensel bir övgüye ulaştı. Jane Austen kitapları, ilk yayımlandıkları günden bu yana matbaalarda baskısı hiç tükenmeden okurlarla buluşmaya devam ediyor.
Jane Austen’ın mirası günlük hayatın tam kalbinde de yaşıyor. Ölümünün 200. yıl dönümü anısına 2017 yılında tedavüle giren 10 sterlinlik İngiliz banknotlarının üzerinde Jane Austen’ın portresi yer alıyor. Bu özel banknotta sadece yazarın sureti değil, aynı zamanda Aşk ve Gurur romanından unutulmaz bir alıntı ve bizzat kullandığı yazı masasının bir illüstrasyonu da bulunuyor.
Modern Uyarlamalar ve Jane Austen Etkisi
Modern uyarlamalar, Austen’ın dehasını her yeni nesle yeniden tanıtmaya devam ediyor. Özellikle başrollerini Colin Firth ve Jennifer Ehle’in paylaştığı 1995 yapımı BBC dizisi Aşk ve Gurur, yazarın eserlerine duyulan ilginin dünya çapında devasa bir boyuta ulaşmasını sağladı.
Ancak en yaratıcı uyarlamalardan biri kuşkusuz, yine 1995 yılında çekilen Clueless (Fırlama Kızlar) filmidir. Jane Austen'ın Emma romanını Beverly Hills’te bir lise ortamına taşıyan bu film; yazarın insan doğasına dair o keskin gözlemlerinin, aradan geçen yüzyıllara rağmen günümüz hayatına ne kadar kusursuz bir şekilde uyarlanabildiğini kanıtladı.
Jane Austen dünyasındaki yolculuğunuza devam etmek ve bu eşsiz yazarın hayatına dair daha derin izler sürmek isterseniz, sizin için harika önerilerim var. İster kapsamlı bir biyografi arıyor olun, ister genç bir okuru Austen ile tanıştırmak isteyin; bu eserler yolunuza ışık tutacak.
Jane Austen Yolculuğuna Devam Edin
Biyografi Önerileri
- Jane Austen: Bir Yaşam - Claire Tomalin: Austen üzerine yazılmış en kapsamlı ve temel biyografi kabul edilen bu eser, titiz bir araştırmanın ürünü olmasının yanı sıra son derece akıcı bir dile sahip.
- Becoming Jane Austen - Jon Spence: Yazarın gençlik yıllarına odaklanan bu biyografi, onun edebi gelişimini ve eserlerine ilham vermiş olabilecek erken dönem romantik etkileşimlerini mercek altına alıyor.
Genç Okurlar İçin
- Jane Austen Kimdi? (Who Was Jane Austen?) - Sarah Fabiny: Çocuklar ve gençler için harika bir başlangıç noktası olan bu kitap, Austen'ın hayatını ve dönemini sade, anlaşılır ve ilgi çekici bir dille anlatıyor.
Jane Austen kitapları içindeki favoriniz hangisi?
Yapay zekâ ile özetle
Bu yazıyı beğendiniz mi? Puanlayın!
Loading...
