Fransızca bugün dünyada 300 milyon kişi tarafından konuşulan ve 29 ülkenin de resmi dili olarak kabul ettiği en önemli dillerdendir. İngilizceden sonra üzerinde en fazla çalışılan ve en çok öğrenilen dil olmasıyla kapsamı oldukça geniş olan Fransızcanın kökeni epey eskilere dayanmaktadır. Özellikle Latince ile olan benzerliğini göz ardı edemezsiniz.

Pek çok İngilizce kelimenin kökeni Fransızca olduğu gibi pek çok Fransızca kelimenin de kökeni Latinceye dayanmaktadır. Ayrıca Osmanlı Devleti’nin son yıllarında Türkçe’ye de pek çok Fransızca kelime geçmiştir. Gelin bu dilin tarihini birlikte inceleyelim.

En iyi Fransızca öğretmenleri müsait
Ignace
5
5 (26 yorum)
Ignace
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Kadir
5
5 (48 yorum)
Kadir
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Bahadır
5
5 (23 yorum)
Bahadır
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Gizem
5
5 (14 yorum)
Gizem
₺130
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Canan keziban
5
5 (7 yorum)
Canan keziban
₺180
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Nivedita
5
5 (8 yorum)
Nivedita
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Ibtissem
5
5 (8 yorum)
Ibtissem
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Muhammad
5
5 (18 yorum)
Muhammad
₺90
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Ignace
5
5 (26 yorum)
Ignace
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Kadir
5
5 (48 yorum)
Kadir
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Bahadır
5
5 (23 yorum)
Bahadır
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Gizem
5
5 (14 yorum)
Gizem
₺130
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Canan keziban
5
5 (7 yorum)
Canan keziban
₺180
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Nivedita
5
5 (8 yorum)
Nivedita
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Ibtissem
5
5 (8 yorum)
Ibtissem
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Muhammad
5
5 (18 yorum)
Muhammad
₺90
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Başlayın

Aşkın ve Sanatın Dili Fransızca'nın Doğumu

Sanatın ve aşkın dili olarak kabul edilen Fransız dilinin arkasında inanılmaz derecede zengin ve ilginç bir tarih vardır. Temellerinin atıldığı döneme denk gelen zaman dilimi, milattan önce 60 yıllarında günümüz Fransa bölgesinde yaşamakta olan Galya halkının topraklarının Roma tarafından işgaliyle başlamaktadır. Romalıların işgaliyle başlayan süreçte bölgeye getirdikleri dil olan Latince zamanla baskın hale geldi ve Galyalıların diliyle birleşerek yeni bir dil oluşmasına olanak sağladı.

Fransızca’nın günümüz Fransızcasının bebekliğine denk gelen dönemi ise 5. Yüzyılda “Frank”lerin Latinceyi bambaşka bir yöne saptırmasıyla başlamaktadır. Frankler Galyalıların etkisiyle bir miktar farklılaşmış olan Latinceyi kendi lehçelerine göre farklılaştırarak konuşmaya başladılar ve yeni bir dilin doğmasına önayak oldular.

10. yüzyıla gelindiğinde bölgede çeşitli halkların etkisiyle birçok farklı roman dili konuşuluyordu. Ancak bunlardan birisi Paris bölgesinde ön plana çıktı ve bölgede yayılmaya başladı. Dönemim kralı 1. François ise dilde birlik olması amacıyla tüm kanunların Fransızca olarak yazılmasına ve devletin resmi dilinin de Fransızca olarak devam etmesine karar verdi. 1789 Fransız Devriminden sonra ise Fransızca tüm okullarda ve kamusal alanda konuşulan tek dil haline geldi.

Fransızca 19. Ve 20. Yüzyılda günümüzün İngilizcesi konumundaydı. Coğrafi keşiflerin ve sömürgecilik faaliyetlerinin hızlanması Fransız dilinin tüm dünyaya yayılmasını sağladı. Aynı zamanda tüm dünya ülkeleri arasında diplomatik bir dil haline geldi. Atatürk’ün neden İngilizceyi değil de Fransızcayı çok daha iyi bildiğinin cevabı da burada yatmaktadır. Bu muazzam dünya dilini öğrenmek ve Fransızca ders seçeneklerini incelemek için Superprof’u ziyaret edebilirsiniz.

Dünyaya Yayılışı

Yukarıda bahsettiğimiz tarihte Fransa bölgesinde konuşulan dillerin uzantıları yüzyıllarca konuşulmaya devam etti. Ancak hiçbirisi Fransızca kadar yaygın bir dil olmayı başaramadı. Peki Fransızca onların yerini nasıl almayı nasıl başardı? Fransızca dersleri alarak siz de bu dilin ihtişamını daha yakından tanıyabilirsiniz.

Fransızcanın geleneksel lehçelere karşı kazandığı zaferin ana nedenlerinden birinin Fransız eğitim sistemi olduğunu söyleyebiliriz. Fransa'da eğitim, 20. yüzyılın başlarından beri zorunlu ve evrensel olmuştur ve Fransa çocukları başkentinin prestijli dili olan français normé veya standart Fransızcada eğiterek Fransızcanın yaygın kullanımını teşvik etmiştir. Bu, geleneksel lehçeleri konuşarak yetiştirilen çocukların, sosyal durumlarda standart Fransızcayı ana lehçelerinden daha sık kullanmaya başladıkları anlamına geldiğinden halk tabanına yayılımını da desteklemiştir.

Bunların yanında Fransa'nın kentleşmesi de Fransızcanın yayılmasında önemli bir rol oynamıştır. Gittikçe daha fazla insan kentsel alanlara yerleştikçe, başkaları tarafından anlaşılmak için lehçelerini neredeyse tamamen terk etmek zorunda kalmışlardır. Dilin Fransa’nın kendi içinde yayılmasının yanı sıra, Fransız dili dünyadaki diğer ülkelere de büyük bir hızla yayılmıştır. Peki bunu tam olarak nasıl başardı?

İngiltere’nin sömürgecilik faaliyetlerini bilmeyen yoktur. Fransızların da tarihte sömürgecilik faaliyetleri söz konusu olduğunda İngiltere’den aşağı kalır bir tarafı olmamıştır. Sömürgecilik faaliyetlerinin de dilin yayılmasında büyük önemi olduğundan Fransızcanın dünyaya yayılışında en önemli etkenin sömürgecilik faaliyetleri olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle, Fransızcanın halk tarafından konuşulmasının yanı sıra idari amaçlarla kullanıldığı birçok Afrika ülkesinde resmi dil olmasının nedeni buradan kaynaklanmaktadır.

Yine Kanada, Fransızcanın düzenli olarak konuşulduğu bir diğer önemli ülkelerden birisidir. 17. Yüzyılın başlarında Kanada’ya bir kısım Fransız’ın yerleşmesiyle başlayan süreçle birlikte Fransızca Kanada’da yoğun olarak konuşulan dillerin başında gelmesiyle sonuçlanmıştır. Fransızca özel ders ile tarihini öğrendiğiniz bu harika dilin inceliklerini çok daha etkili bir şekilde öğrenebilirsiniz.

Fransız ve Türk bayrakları
Birbirlerine tarihsel ve gramer olarak ne kadar uzak diller olsalar da Fransızca, Türkçeyi etkilemeyi başarmıştır. | Pixabay
En iyi Fransızca öğretmenleri müsait
Ignace
5
5 (26 yorum)
Ignace
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Kadir
5
5 (48 yorum)
Kadir
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Bahadır
5
5 (23 yorum)
Bahadır
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Gizem
5
5 (14 yorum)
Gizem
₺130
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Canan keziban
5
5 (7 yorum)
Canan keziban
₺180
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Nivedita
5
5 (8 yorum)
Nivedita
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Ibtissem
5
5 (8 yorum)
Ibtissem
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Muhammad
5
5 (18 yorum)
Muhammad
₺90
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Ignace
5
5 (26 yorum)
Ignace
₺100
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Kadir
5
5 (48 yorum)
Kadir
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Bahadır
5
5 (23 yorum)
Bahadır
₺125
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Gizem
5
5 (14 yorum)
Gizem
₺130
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Canan keziban
5
5 (7 yorum)
Canan keziban
₺180
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Nivedita
5
5 (8 yorum)
Nivedita
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Ibtissem
5
5 (8 yorum)
Ibtissem
₺200
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Muhammad
5
5 (18 yorum)
Muhammad
₺90
/saat
Gift icon
İlk ders ücretsiz!
Başlayın

Türkçe’deki Fransızca Kelimeler

Tüm dünyaya yayılan Fransızca, tamamen bambaşka bir dil ailesinden olan Türkçeyi bile etkisi altına almış. Türkçede günlük hayatta kullandığımız o kadar çok kelime Fransızca kökenli ki; duyduğunuzda şaşıracaksınız!

Şoför, şofben, eşofman… Bu üç kelimenin ortak yönünü bulabilecek misiniz? Muhtemelen hepsinin Fransızca kökenli olduğunu tahmin ettiniz fakat önemli bir ortak noktaları daha var. Fransızca “chaud” yani sıcak kelimesini içerip bu sıfattan türemiş isimler hepsi. Peki bu saydıklarımızın ısınmayla ne alakası var?

Eskiden arabaların ısıtılması gerekirmiş. Şoför aslında ısıtan kişi anlamına geliyor Fransızca’da, bu şekilde araç kullanan kişi anlamında yaygınlaşmış. Şofben ise Fransızca’da iki ayrı kelimenin birleşiminden oluşuyor: sıcak ve banyo anlamlarına gelen chauffe-bain kelimesinin okunuşu! Gayet mantıklı değil mi?

Sıra eşofmana geldiğinde işler biraz değişiyor. Aslında Fransızca’da eşofman İngilizce’deki warm up anlamında kullanılmakta. Yani spor öncesi ısınma anlamına geliyor. Ancak dilimize biraz değişerek geçmiş ve Fransızların spor ısınması olarak adlandırdıkları şey bizde daha çok o sırada giydikleri kıyafet ile bağdaşıp anlam kayması yaşamış. Eşofman, spor öncesi warm up kıyafeti olarak bir anlamla girip her türlü spor giyim için kullanılmaya başlanmış.

Dilimizdeki Fransızca kelimeler elbette bu üç örnekle sınırlı değil. Parfüm, ruj, fondöten, kombinezon, manto, palto, etajer, portmanto, salon, sutyen, şömine, dansöz, komodin, tabldot, berjer ve daha pek çoğu… Arapça ve Farsçadan sonra Türkçeye en çok Fransızcadan kelime geçmiş.

Siz de çeşitli kaynaklardan Türkçe'ye geçmiş kelimelerin etimolojisini inceleyerek ne kadar fazla Fransızca kökenli kelime olduğunu kendi gözlerinizle görebilirsiniz.

Fransa'da Konuşulan Lehçeler ve Ağızlar

Her dilde ve her ülkede olduğu gibi o ülke sınırları içerisinde ana dil olarak kabul edilen dilin bölgelere özgü lehçeleri ve ağızları bulunur. Güney Fransa, Alsace ve Brittany'de yaşayan nüfusun neredeyse yarısının 20. yüzyılın başında ana dilleri olarak Fransızca konuşmadığını biliyor muydunuz? Bunun yerine bölgesel diller ve lehçeler konuşuyorlardı. Latincenin Romalılar tarafından tanıtılmasının sonuçlarından birisi de kasabadan kasabaya farklılık gösteren Gallo-Romantik lehçelerdir. Dilbilimciler, bu lehçeleri, her bir dilin coğrafi sınırlarını belirlemek için dillerin yanı sıra konuşmacıları tarafından verilen kanıtlara göre gruplandırabildiler.

Bu lehçelerdeki farklılıklara rağmen, farklı kasaba ve köylerden gelen konuşmacılar, çok uzaklara gitmedikleri sürece birbirleriyle etkili bir şekilde iletişim kurabilirlerdi. Bugün bunu Türkiye’de de görmek mümkündür. Karadeniz’e veya Güneydoğu bölgesine gittiğinizde ağır şivelere rağmen karşınızdakinin ne söylediğini çoğunlukla anlarsınız.

Ancak nüfus daha hareketli hale geldiğinden ve farklı ülkelerden gelen insanların kendilerini anlamalarını sağlamak zorunda kaldıklarından bu lehçeler zamanla ortadan kalkıyor.

Bu sürece lehçelerin özelliklerinin diğer dillerle ortak özellikler lehine kaybedildiği standartlaştırma ya da tesviye olarak bilinir. Fransa'da tesviye, bölgesel Fransızcanın doğuşuna yol açmıştır. Bölgesel Fransızca, yerini aldığı bölgesel bir lehçeye göre değiştirilmiş standart Fransızcanın herhangi bir versiyonu ifade eder. Lehçenin ve bölgesel Fransızcanın ölümü, kentleşme, teknolojideki ilerlemeler ve Fransız eğitim sistemi gibi birçok faktöre bağlanabilir. Fransızca lehçelerini ve bölgesel ağızlarını merak ediyorsanız Fransızca özel ders alarak Fransızca hakkında bilmek istediğiniz her şeye ulaşabilirsiniz.

 Fransız Dilinin Dünyadaki Görüntüsü

Dünyada konuşulan Fransızcanın yeni çeşitlerinin çoğu son yüzyılda standart hale getirilmiştir. Belirli bir yazım ve dilbilgisi sistemiyle kendi başlarına diller olarak kabul edildiler - Fransa'daki Fransızca ile Kanada Fransızcası arasındaki farkı ABD İngilizcesi ile İngiliz İngilizcesi arasındaki fark gibi düşünebilirsiniz. Örneğin Fransızlar araba anlamına gelen araçları için “voiture” kelimesini kullanırken Kanadalılar “char” kelimesini kullanırlar.

Fransa'nın sömürgecilik tarihi, kendi topraklarında konuşulan dilin de değişmesine yol açmıştır. Okulda ve bir dil kursunda öğrendiğiniz Fransızca, yerleşik Fransızlar tarafından konuşulan Fransızcayı tam anlamıyla yansıtmayabilir.

Fransa'nın dünya haritasında yeri
Fransızcanın ortaya çıktığı alan ile şu an Fransızca konuşulan dünya ülkelerine baktığınızda şaşırmamanız mümkün olmaz. Fransızca, farklı nedenlerle yayılmayı başarabilmiştir. | Unsplash

Fransa'nın ağırlıklı olarak Cezayir, Fas ve Tunus'tan oluşan mağrip olarak bilinen Kuzey Afrika bölgesini sömürgeleştirme çabaları nedeniyle, Kuzey Afrika halkının Fransa'ya yerleşmeye başlamasıyla birlikte Arapçanın da bazı özellikleri Fransız diline girmiştir. Fransızca konuşanlar tarafından benimsenen Arapça kelimeler çoğunlukla tanıdık bağlamlarda argo olarak kullanılır. Örneğin, “flouze” (para anlamında kullanılır) ve “hahmah” (utanç anlamına gelir) gibi kelimeler bahsedilen argo kelimelerden bazılarıdır.

Ülkemizde ise YDS ve YDT aralarında Fransızca'nın da dahil olduğu bir kaç dil seçeneklerinde yapılmaktadır.

Buraya kadar yazdıklarımızla Fransızcanın Latinceden Arapçaya, çeşitli kültürler arasında yaşayan insanların çeşitlendirdiği bir dil olduğunu görmek zor değil. Peki Fransızca tam olarak nereye gidiyor sorusunu cevaplayabilmemiz mümkün mü?

Fransızca'nın Geleceği

Öncelikle şunu söyleyebiliriz ki dünyada en hızlı büyüyen ve genişleyen dillerin başında gelmesi Fransızcayı görünen herhangi bir tehdit altına sokmuş değildir. Fransız dilinin saf hali ile kalması gerektiğini savunan düşünürler ve yazarlar, Fransız dilinin daha fazla değişiminin Fransızcaya büyük zarar getireceğine inanmaktalar. Ayrıca yabancı kelime dağarcığı tarafından kirleneceği endişesini ve dolayısıyla Fransızcanın kendi özünü kaybedeceği endişesini taşımaktalar. Yine de global dünyada online Fransızca dersleriyle tüm dünyadan Fransızca meraklılarının Fransızca öğrendiğini ve dilin tüm dünya ülkelerine bir şekilde yayılarak bir gelişim içerisinde olduğunu biliyoruz. Bu nedenle Fransızcanın yalnızca Fransa içerisinde kalarak kendi özünü koruması yalnızca Fransızca için değil hiç bir dil için mümkün gözükmüyor. Değişime direnmek her konuda olduğu gibi dil konusunda da imkansızdır.

Masada Fransız kruvasanı.
Fransızcanın ve kültürünün geleceği düşünüldüğünde oldukça parlak olduğunu açıkça görebiliriz. | Unsplash

Teknoloji ilerledikçe ve diğer dillerde eğitim ve medya daha erişilebilir hale geldikçe, yabancı kelimelerin benimsenmesinin tüm dillerde daha olası hale geldiği bir gerçektir. Ancak bu değişimi tarihin hiçbir döneminde durdurmak mümkün olmamıştır. Dil zamanla değişen dönüşen bir araçtır ve dilin değişmemesi gerektiğini savunmak suların ve rüzgârın zamanla kayaları aşındırmaması gerektiğini savunmakla eşdeğer bir düşüncedir.

>

Özel ders öğretmenleri ve öğrencilerini buluşturan platform

İlk ders ücretsiz

Bu yazıyı beğendiniz mi? Puanlayın!

5,00 (1 puanlama)
Loading...

Beste

Jack of all trades master of none. Her an her şey ilgi alanına girmiş olabilir. Bir bakmışsınız ilgi alanından çıkmış. 1 hafta önce toplama bilgisayar kurarken şimdi mantı açmanın inceliklerini öğreniyor olabilir. Bilgi çöplüğü, ilgi alanı tüketicisi.