Kaset çalarların kalemle sarıldığı, radyo başında sevdiğimiz şarkı çıksın diye nöbet tuttuğumuz o efsane yıllara hoş geldiniz. Bugün geriye dönüp baktığımızda, müziğin sadece notalardan ibaret olmadığını; bir koku, bir his ve kocaman bir aidiyet olduğunu görüyoruz. 90'lar sanatçıları, giyim tarzlarından kliplerine kadar her detayıyla hayatımızın en samimi dönemine eşlik ettiler. Kimimiz o meşhur deri ceketlerle kendini sokaklara attı, kimimiz ise hüzünlü bir ballad eşliğinde defterine şiirler karaladı.
Peki, neydi bu dönemi bu kadar özel kılan? Elbette 90'ların pop şarkıcıları Türk müzik tarihine öyle bir imza attılar ki, bugün hala herhangi bir mekanda o ilk akorlar duyulduğunda hep bir ağızdan eşlik etmeye başlıyoruz. O günlerin enerjisi, bugünün dijital dünyasında bile tazeliğini koruyor mu? Eski şarkıcılar listelerine baktığımızda gördüğümüz o isimler, aslında sadece birer yorumcu değil, gençliğimizin ve çocukluğumuzun en sadık yol arkadaşlarıydı. Gelin 90'lara hızlı zaman yolcusu olarak dalalım.
1991
Büyük Patlama ve "Abone" Dönemi
Her şey Yonca Evcimik’in "Abone" olmasıyla başladı. Türk pop müziği kabuğunu kırdı, renkli klipler ve dansçılar hayatımıza girdi. Hemen ardından kucağında gitarıyla parlayan bir genç çıktı: Harun Kolçak ve "Gir Kanıma".
1992
Megastar Sahneye Çıkıyor
Sarı ekose ceketi ve "Kıl Oldum Abi" şarkısıyla Tarkan hayatımıza girdi. Artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktı. Aynı yıl Sezen Aksu’nun mutfağından Sertab Erener (Sakin Ol) ve Aşkın Nur Yengi seslerini yükseltmeye başladı.
1993
"Medcezir" ve Hüzün Dalgaları
Levent Yüksel "Medcezir" albümünü çıkardı. Türk müzik tarihinin en kaliteli pop-jazz tınıları bu yıl kulaklarımıza doldu. Bir yandan da "Araba" şarkısıyla Mustafa Sandal'ın yükselişi başladı.
1994
Hem Zirve Hem Veda
Müzik tarihinin en hüzünlü yıllarından biri. Serdar Ortaç "Karabiberim" ile yazı domine ederken, o dahi adam, Uzay Heparı aramızdan ayrıldı. Onun bıraktığı boşluk, aslında 90'lar müziğinin o kendine has modern dokusunun ne kadar kıymetli olduğunu bir kez daha kanıtladı.
1995
Mirkelam'ın Bir Gecede Star Olması
Sadece koşarak bir ülkeyi peşinden sürükleyen Mirkelam, pazarlama ve müzik dünyasında devrim yaptı. Aynı yıl popun zirvesinde Tarkan "A-Acayipsin" ile fırtınalar koparıyordu.
1996
Rock İstilası Başlıyor
Şebnem Ferah "Kadın" albümüyle, Teoman ise "Papatya" ile çıkış yaptı. Popun parlak dünyasına sert gitarlar ve derin sözler dahil oldu. Artık kulaklıklarda sadece pop değil, özgür bir rock ruhu da vardı.
1997
Global Başarı ve "Şımarık"
Tarkan "Şımarık" ile sadece Türkiye’yi değil, Avrupa listelerini de sallamaya başladı. Türk popu artık dünyaya ihraç edilen bir marka haline gelmişti.
1999
Milenyuma Doğru Son Çığlık
90'ların sonuna gelirken, Hande Yener ve Bengü gibi isimlerin ilk adımlarıyla popun şekil değiştirmeye başladığı, ancak o samimi 90'lar ruhunun vedaya hazırlandığı da yıldı. Artık hiç bir zaman o dönemin ruhunu yansıtan şarkılar gelmeyecekti...
Yazıya geçmeden 90'ların o en ikonik ve 90'ları yaratan o ekibin efsane videosunu izlemeden başlayamayız bu yazıya.
Şimdi hadi gelin; kot montları giyelim, walkman'lerin pillerini tazeleyelim ve o efsane isimlerin dünyasına yeniden dalalım.
Pop Müziğin Patladığı Yıllar
O zamanlar YouTube "izlenme sayıları" yoktu, onun yerine bakkaldan alınan boş kasetlere çekilen radyo kayıtları vardı. 90'lar sanatçıları dediğimizde, aslında birer "ikon"dan bahsediyoruz. Yonca Evcimik’in "Abone"siyle evde dans eden bir nesil, hemen ardından Tarkan’ın "Kıl Oldum Abi" şarkısındaki o meşhur sarı ekose ceketiyle tanıştı. İşte o an anladık ki, Türk müziği kabuğunu kırıyor ve yerinde duramayan bir enerjiye bürünüyordu.
Tarkan ilk bu şarkıyla çıkış yapmıştı. Pek kimse bilmez...
Şimdilerde listelerde üst sıralarda gördüğümüz o eski şarkıcılar, o dönemde samimiyetin dozunu öyle bir ayarlamışlardı ki; her evden bir ses, her mahalleden bir melodi yükselirdi. Mirkelam'ın sadece koşarak bir gecede star olduğu, Serdar Ortaç'ın "Karabiberim" ile zeytin yeme sahnesinin hafızalarımıza kazındığı o çılgın yıllar... 90'ların pop şarkıcıları Türk insanının hem aşk acısına hem de düğünlerdeki o bitmek bilmeyen enerjisine ortak oldu.
Sadece Ses Değil, Bir Yaşam Tarzı
Peki, neden hala bu kadar çok dinliyoruz? Çünkü o kliplerdeki samimiyet gerçekti. Teknolojinin bu kadar soğuk olmadığı, duyguların ise en yalın haliyle kağıda döküldüğü bir dönemdi. 90'lar pop şarkıcıları, o meşhur Talk Show programlarında birbirleriyle şakalaşır, bazen canlı yayında atışır ama her zaman kaliteyi korurlardı. "Adam" şarkısıyla Sibel Alaş, "Arnavut Kaldırımı"nın o hüzünlü klibiyle Demet Sağıroğlu... Her biri kendi rengini öyle bir bıraktı ki, bugün bile o şarkıların "cover" versiyonları asıllarının yerini tutamıyor.
90’lar öyle bir dönemdi ki;
unutulmaz hit şarkı
yeni sanatçı
'dan fazla kasetle hayatımızın en gürültülü ve en duygulu on yılını inşa etti.
120 milyon kulağa devasa bir rakam gibi geliyor ama sadece Tarkan'ın A-Acayipsin albümü yaklaşık 2.5 milyon, Ölürüm Sana ise 3 milyonun üzerinde sattı. Levent Yüksel, Sertab Erener, Mustafa Sandal ve Sezen Aksu gibi isimlerin albümleri de milyonluk barajları peş peşe deviriyordu.
90’ların En Ünlü İsimleri
O yıllarda her hafta sonu heyecanla beklediğimiz müzik listelerinin zirvesi asla boş kalmazdı. 90'lar sanatçıları dendiğinde akla gelen ilk isim hiç kuşkusuz "Megastar" unvanını tırnaklarıyla kazıyan Tarkan oluyor. "Kıl Oldum Abi" ile hayatımıza girip "Şıkıdım" ve "Şımarık" ile dünyayı kasıp kavuran o genç adam, 90'ların pop şarkıcıları Türk müzik dünyasını nasıl globale taşır, hepimize kanıtladı.
Ama sadece o mu? Tabii ki hayır! Popun kraliçesi Sezen Aksu’nun mutfağından çıkan her isim adeta birer yıldız tozuna bulanmış gibi parlıyordu. Levent Yüksel’in "Medcezir" albümüyle damarlarımızda hissettiğimiz o hüzün, Sertab Erener’in eşsiz vokali ve Aşkın Nur Yengi’nin o naif duruşu... Bu isimler, eski şarkıcılar klasmanına girseler de bugün bile Spotify listelerimizin "en çok dinlenenler" kısmında en üst sıradalar.
Radyo başında en sevdiğin şarkının çıkmasını beklediğin, şarkı başladığı an DJ üzerine konuşmasın diye dua ederek "kayıt" tuşuna bastığın o anı hatırlıyor musun? O kasetin üzerine tükenmez kalemle şarkı ismini yazmanın verdiği o garip tatmini?
Renkli Klipler, Unutulmaz Nakaratlar
Bir de o dönemin enerjisini tek başına sırtlayanlar vardı. Kenan Doğulu’nun "Yaparım Bilirsin" ile genç kızların sevgilisi olduğu, Mustafa Sandal’ın "Araba" şarkısıyla sokaklarda yankılandığı yıllar... 90'lar pop şarkıcıları sadece şarkı söylemiyor, kliplerindeki dansları ve tarzlarıyla da trendleri belirliyorlardı. Burak Kut’un "Benimle Oynama" dediği anki karizması ya da Hakan Peker’in bitmek bilmeyen enerjisi, o dönemi yaşayanların hafızasına altın harflerle kazındı.
Bu isimlerin ortak özelliği, her birinin kendine has bir karakterinin olmasıydı. Kimse kimseye benzemeye çalışmazdı; her 90'lar pop şarkıcısı kendi hikayesini, kendi tarzını ve en önemlisi kendi samimiyetini ortaya koyardı. Belki de bu yüzden, aradan geçen otuz yıla rağmen hala "nerede o eski 90'lar" demekten kendimizi alamıyoruz.
Türk halk müziğine dair merak ettikleriniz bu yazıda!
Tek Şarkıyla Efsane Olanlar
90’lar müzik endüstrisi öyle bir devasa çarktı ki, bazen tek bir nakarat bir ismi bir gecede tüm Türkiye’nin sevgilisi yapabiliyordu. 90'lar sanatçıları dendiğinde sadece yıllarca sahnede kalanları değil, o tek atışla kalbimizi tam on ikiden vuranları da hatırlamalıyız. Mesela, "Elde Var Sıfır" ile hayatımıza bir fırtına gibi giren Hazal... Ya da "Adını Anmayacağım" diyerek o dönem her dükkanın, her taksinin içinden seslenen Akın.
Bu isimler, 90'ların pop şarkıcıları Türk listelerinde bir anda zirveye yerleşip sonra sessizliğe gömülseler de aslında hiç gitmediler.
Bugün bir 90’lar partisine gitseniz, "Adam" şarkısı başladığında herkesin Sibel Alaş olduğunu görürsünüz. Ya da "Hovarda" denince Emel Müftüoğlu'nun o bitmek bilmeyen enerjisi, "Hadi Yine İyisin" ile Tayfun’un o meşhur saksafon sahnesi...
Bu eski şarkıcılar, belki on tane albüm yapmadılar ama yaptıkları o tek işi öyle bir samimiyetle yaptılar ki, bugün hala "cover" projelerinin en çok aranan hazineleri arasındalar.
Bu isimler, 90'ların pop şarkıcıları Türk listelerinde bir anda zirveye yerleşip sonra sessizliğe gömülseler de aslında hiç gitmediler. Bugün bir 90’lar partisine gitseniz, "Adam" şarkısı başladığında herkesin Sibel Alaş olduğunu görürsünüz. Ya da "Hovarda" denince Emel Müftüoğlu'nun o bitmek bilmeyen enerjisi, "Hadi Yine İyisin" ile Tayfun’un o meşhur saksafon sahnesi... Bu eski şarkıcılar, belki on tane albüm yapmadılar ama yaptıkları o tek işi öyle bir samimiyetle yaptılar ki, bugün hala "cover" projelerinin en çok aranan hazineleri arasındalar.
Kaybolan Değil, Tadı Damakta Kalanlar
Aslında bu isimlere "kayboldu" demek haksızlık olur; onlar sadece o büyülü dönemin en kıymetli anılarını temsil ediyorlar. "Onun Vedası" ile kalbimizi sızlatan Oya-Bora ikilisi veya "Zehir Gibi" şarkısıyla hayatımıza giren Rüya Ersavcı... 90'lar pop şarkıcıları içinde bu kadar çok "tek hitlik" efsane olmasının sebebi, o dönemdeki rekabetin ve üretimin inanılmaz bir seviyede olmasıydı.
Hemen hemen her gün yeni bir klip, yeni bir yüz görüyorduk televizyonda. Ama bazıları vardı ki, o şarkının melodisi dudaklarımıza yapışır kalırdı. Onlar, 90'lar sanatçıları galerisinin en özel odasında, en parlak çerçevelerde duruyorlar. Bir kez söylediler, tam söylediler ve biz onları o halleriyle, o genç ve enerjik görüntüleriyle hafızamıza hapsettik.
90'lar Rock ve Pop Karmaşası
Müzik dünyası Tarkan ve Yonca Evcimik ile dans ederken, bir anda başka bir frekanstan sesler yükselmeye başladı. 90'lar sanatçıları arasında öyle bir grup vardı ki, onlar popun parlak dünyasına "rock" tınılarıyla meydan okuyordu. Haluk Levent'in "Yollarda Bulurum Seni" diyerek Anadolu'nun bağrından kopup gelmesi, o güne kadar sadece pop dinleyen kitleleri bile peşinden sürükledi. Popun o steril havasına karşı, Haluk Levent’in o samimi ve hafif pürüzlü sesi, eski şarkıcılar arasında ona bambaşka bir taht kurdurdu.
Peki ya Şebnem Ferah ve Teoman? "Kadın" albümüyle Şebnem Ferah, sadece bir rock sanatçısı olarak değil, Türk müziğinde kadın sesinin ne kadar güçlü ve sarsıcı olabileceğini göstererek girdi hayatımıza. Teoman ise "Papatya" ile o meşhur melankolisini pop listelerinin en tepesine yerleştirdi. 90'ların pop şarkıcıları Türk müzik piyasasını domine ederken, bu isimler popun o hareketli ritimlerinin arasına distorşınlı gitarları ve derin sözleri sızdırdılar.
Zıt Kutupların Muhteşem Uyumu
Bu dönemde ilginç olan, pop ve rock dünyasının birbirini dışlamak yerine beslemesiydi. Aynı müzik programında peş peşe bir pop starı ve bir rock grubunu görmek çok doğaldı. 90'lar pop şarkıcıları listeleri zorlarken, bir yandan Kurban, Athena veya Pentagram gibi gruplar kendi sadık kitlelerini yaratıyordu. Bu "karmaşa", aslında müziğin ne kadar zenginleştiğinin bir göstergesiydi.
Haluk Levent’in yardımsever ve halkçı duruşu, Teoman’ın şehirli ozan tarzı ve Şebnem Ferah’ın eşsiz çığlıkları; 90'lar sanatçıları dendiğinde akla gelen o büyük resmi tamamlayan en önemli parçalar oldu. Popun en parlak döneminde bu kadar sert ve karakteristik seslerin kendine yer bulabilmesi, 90'ların dinleyici kitlesinin ne kadar açık fikirli ve müziğe aç olduğunun en büyük kanıtıydı.
90'lar Bir Mevsim Değil, Bir His Biçimiydi
Peki, bunca yıl sonra neden hâlâ bir Tarkan şarkısında kendimizi kaybediyoruz ya da o eski oda kayıtlarını izlerken boğazımız düğümleniyor? Cevabı aslında çok basit: 90'lar bize sadece müzik vermedi, bize "birbirimize benzememe özgürlüğünü" ve "gerçekten hissederek üretmenin" kıymetini verdi. O yıllar; samimiyetin her türlü filtreden, dijital müdahaleden ve yapaylıktan daha değerli olduğu son büyük kaleydi.
Kasetlerin A yüzü bittiğinde kalemi takıp B yüzüne sarmak için gösterdiğimiz o minik çaba, aslında o dönemin ruhunu özetliyor: Emek, heyecan ve sabır. Bugünün hızla tüketilip atılan dünyasında, 90'ların o demlenmiş şarkılarına sığınmamız bir kaçış değil, aslında bir hatırlama çabası. Kalbimizin bir köşesinde hâlâ o deri ceketli, oduncu gömlekli veya renkli taytlı çocuklar olarak kalmamızın sebebi, o şarkıların içine gizlenmiş olan o "saf mutluluk" kodlarıdır.
Belki o yıllar geri gelmeyecek, kaset çalarlar raflarda tozlanacak ve o meşhur odadaki devlerin bir kısmı artık aramızda olmayacak. Ama ne zaman bir 90'lar melodisi duyulsa, o ilk günkü heyecanla hep bir ağızdan aynı nakaratı söylemeye devam edeceğiz. Çünkü bazı duygular eskimez, sadece demlenir.
O güzel günlere, o güzel insanlara ve bizi biz yapan o eşsiz melodilere selam olsun...
pawel szvmanski (Unsplash)
Türkçe caz müzik hakkında merak ettiğin her şey bu yazıda!
Hangi 90'lar Yıldızısın?
Aşağıdaki 4 soruya en samimi cevabını ver, baskın olan harfi seç ve içindeki 90'lar ikonunu keşfet!
1. Hafta sonu planın hangisine daha yakın?
- A) Arkadaşlarla toplanıp sabaha kadar dans etmek, enerjimi atmak.
- B) Kulaklığımı takıp yağmurlu bir cam kenarında eski defterleri karıştırmak.
- C) Şık bir mekanda dostlarımla derin, felsefi ve kaliteli bir sohbetin dibine vurmak.
2. Tarzını en iyi hangisi tanımlar?
- A) Renkli gömlekler, iddialı bir saç kesimi ve her zaman trend olan parçalar.
- B) Siyah deri ceket, biraz dağılmış saçlar ve asi bir duruş.
- C) Zamansız bir şıklık, kaliteli kumaşlar ve zarif detaylar.
3. Bir ortamda şarkı söylemen istense tercihin ne olurdu?
- A) Herkesi ayağa kaldıracak, herkesin nakaratını bildiği o dev hit!
- B) Gitara eşlik eden, yürek sızlatan derin bir ballad.
- C) Vokal yeteneğimi konuşturabileceğim, teknik olarak zor ama etkileyici bir eser.
4. 90'lar denince burnuna gelen ilk koku hangisi?
- A) Yeni alınmış bir kasetin plastik kokusu ve heyecanı.
- B) Konser alanlarındaki o puslu ve özgür hava.
- C) Boğaz havası eşliğinde içilen demli bir çay ve dostluk.
Sonuçlar
- A'lar Çoğunluktaysa: SEN BİR MEGASTAR’SIN! (Tarkan) Senin olduğun yerde enerji asla bitmiyor. Her zaman dikkat çekmeyi, yeniliği ve hayatın ritmini yakalamayı biliyorsun. İnsanları peşinden sürükleme gücün var!
- B'ler Çoğunluktaysa: SEN BİR ŞEHİRLİ OZAN’SIN! (Teoman / Şebnem Ferah) Biraz melankolik ama çokça derin bir ruhun var. Popüler olanla değil, gerçek ve samimi olanla ilgileniyorsun. Deri ceketini giyip kendi yolunda gitmek tam sana göre.
- C'ler Çoğunluktaysa: SEN BİR KALİTE ABİDESİSİN! (Sertab Erener / Levent Yüksel) Senin için her şeyden önce "işin mutfağı" ve kalite geliyor. Öyle her şeye atlamıyorsun ama bir şeyi yaptın mı en iyisini yapıyorsun. Tam bir "90'lar ekolü" temsilcisisin.
Yapay zekâ ile özetle
Makaleyi beğendiniz mi? Puanlayın!
Loading...
